Connect with us

Kulturë

Studimi: 1500 gjuhë në botë mund të zhduken

Published

on

Ka rreth 7000 gjuhë të njohura në botë sot, por disa prej tyre së shpejti mund të zhduken përgjithmonë, ka zbuluar një studim australian.

Sipas tij, rreth gjysma e gjuhës është në rrezik dhe 1500 mund të zhduken plotësisht deri në fund të shekullit. “Pa ndërhyrje, humbja e gjuhës mund të trefishohet në 40 vjet, me një gjuhë të humbur në muaj”, shkruajnë autorët.

Ata këshillojnë miratimin e kurrikulave që mbështesin arsimin dygjuhësh dhe inkurajojnë si zotërimin e gjuhëve indigjene ashtu edhe përdorimin e gjuhëve dominuese rajonale. Studimi, i kryer nga Universiteti Kombëtar Australian, u publikua në revistën online Nature Ecology and Evolution. Studiuesit kanë zbuluar gjithashtu disa arsye të papritura që kërcënojnë mbijetesën e gjuhës, tha bashkautori Lindell Bromham. Midis tyre, për shembull, është një rrjet rrugor i zhvilluar mirë.

“Kemi konstatuar se sa më shumë rrugë që lidhin zonat rurale me zonat urbane, fshatrat me qytetet, aq më i lartë është rreziku që gjuhët të rrezikohen. Duket sikur rrugët po i ndihmojnë gjuhët dominuese të mposhtin gjuhët më të vogla, “tha Bromham.

“Kur një gjuhë humbet, ose “fle”, siç themi për gjuhët që nuk fliten më, ne humbasim shumë diversitet kulturor njerëzor,” tha Bromham. “Çdo gjuhë është e shkëlqyer në mënyrën e vet.” Shumë nga gjuhët që supozohet se do të zhduken deri në fund të shekullit janë ende në përdorim, thonë ekspertët.

“Kështu që ka ende një shans për të mbështetur komunitetet për të rigjallëruar gjuhët indigjene dhe për t’i forcuar ato për brezat e ardhshëm,” shpjegoi Bromham. UNESCO ka shpallur dhjetë vjetët e ardhshëm (2022-2032) një dekadë të gjuhëve indigjene për të mbrojtur diversitetin gjuhësor dhe për të forcuar të drejtat e njerëzve nga komunitetet e pakicave gjuhësore./Balkanweb/

Continue Reading

Kulturë

Akuzohet nga prindërit për sjellje agresive, arrestohet nga policia

Published

on

By

Akuzohet nga prindërit për sjellje agresive, arrestohet nga policia

Sektori për Punë të Brendshme-Tetovë njofton se mbrëmë ka arrestuar 43 vjeçarin nga Tetova, të cilin paraprakisht e denoncuan prindërit e tij për sjellje agresive ndaj tyre. Policia merret me zbardhjen e rastit.

“Dje në mbrëmje (11-gusht) rreth orës 22:35, zyrtarët policorë të SPB Tetovë kanë ndaluar 43-vjeçarin O.S. nga Tetova, i cili paraprakisht ishte denoncuar nga prindërit e tij se po sillej agresive ndaj tyre. Ai është ndaluar në Stacionin Policor Tetovë për zbardhjen dhe dokumentimin e rastit, pas së cilës do të përpilohet raport përkatës”, deklaroi Fatmir Rexhepi, zëdhënës i SPB-Tetovë.

Continue Reading

Kulturë

Sërish raketa drejt centralit bërthamor në Ukrainë

Published

on

By

Sërish raketa drejt centralit bërthamor në Ukrainë

Sulme të tjera me raketa janë raportuar mbrëmjen e së enjtes dhe mëngjesin e së premtes në drejtim të centralit bërthamor të Zaporizhzhia, mes Rusinë dhe Ukrainën që akuzojnë njëra-tjetrën për përgjegjësinë.

Mediat raportojnë se të paktën 10 raketa ranë pranë zyrës dhe stacionit të zjarrfikësve në termocentralin bërthamor më të madh në Europë.

Në një takim të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, i thirrur për të diskutuar situatën, kreu i Agjencisë Bërthamore, Rafael Grossi paralajmëruar kjo është diçka e rëndë. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres tha gjithashtu ngjarja mund të çojë në një katastrofë të rëndë.

Kina dhe SHBA kërkuan që ekspertët e OKB-së të lejohen urgjentisht të vizitojnë centralin, por kërkesa të ngjashme në të kaluarën deri më tani nuk janë pranuar.

Më herët, SHBA-ja bëri thirrje gjithashtu për krijimin e një zone të çmilitarizuar rreth tij, por përfaqësuesi i Rusisë në OKB tha se çmilitarizimi nuk është një opsion, pasi ai do ta bënte centralin më të prekshëm ndaj provokimeve dhe sulmeve terroriste.

Continue Reading

Kulturë

Së shpejti seriali “House of the Dragon”

Published

on

House of the Dragon është një serial i ri, i krijuar nga George R. R. Martin dhe Ryan J. Condal.

Është një prequel i serialit televiziv Game of Thrones (2011–2019) dhe bazohet në romanin e Martinit të vitit 2018, Fire & Blood.

Ngjarja zhvillohet dyqind vjet përpara ngjarjeve të Game of Thrones, seriali tregon fillimin e fundit të House Targaryen; ngjarjet që çuan dhe mbuluan luftën civile Targaryen, të njohur si “Vallja e Dragoit”.

Seriali është planifikuar të ketë premierë më 21 gusht 2022.

Sezoni i tij i parë do të përbëhet nga dhjetë episode.

Më poshtë e keni trailerin e këtij seriali.

Continue Reading

Aktuale