Connect with us

Kolumna

Me punë, por pa jetë!

Published

on

Nga Vitjon Nina, Ardit Lipa

“Çdo ditë, zgjohem rreth orës 07:00 dhe filloj bëhem gati për punë. Dita më shkon thuajse e gjitha aty. Rruga e kthimit në shtëpi më duket e lodhshme dhe kur mbërrij, nuk kam ndonjë dëshirë tjetër veçse të bëj një dush e të qetësohem pak”.

“Ndonjëherë më shkruajnë miqtë për t’u takuar. Mbyllja pas orës 20:00 nuk më lë hapësirë të nevojshme. E njëjta gjë, ndodh me shumë të rinj të tjerë”.

“Kjo është puna ime e përditshme dhe e kolegut tim”.

Me punë, por pa jetë! Një dukuri, shndërruar rutinë prej pandemisë, gjatë këtyre thuajse 12-muajve të fundit. Të rinj që punojnë, disa prej nevojës, disa prej pasionit, nuk kanë më një jetë sociale jashtë ambientit të punës.

“Ka pasur ndikim negativ tek unë. Te miqtë e mi gjithashtu”, thotë për Albanian Post Biora Vojka, studente e gazetarisë në Tiranë. “Na ka privuar nga shumë aktivitete sociale. Nuk bëjmë dot më asgjë jashtë punës”.

“Dëshira e momentit e gjithsecilit, duket sikur është shprehja: Mos shkofshim në derën e spitalit!”, vijon e reja. “Kjo panoramë e zymtë të bën të lutesh për shëndetin. Mbi të gjitha, po na lë pa përjetuar asnjë emocion tjetër”.

“Ajo që më mundon më shumë është fakti se ka raste kur kthehem nga puna dhe rrugët janë bosh. Kudo sheh patrulla policie. Asnjë thërrime jete sociale. Kjo më tremb, po zhduk jetën”.

Jo vetëm Shqipëria
Triada Tiranë-Prishtinë-Shkup, ndoshta, nuk ka qenë kurrë kaq e unifikuar për çështjet e rinisë, sa në këtë efekt anësor që ka shkaktuar pandemia.

“Kam pasur jetë shumë dinamike, rreth njerëzve që i dua, shoqërisë, familjes”, përshkroi për AP një e re nga Tetova, e cila preferoi të mos bëhej publike. “Kisha një liri që nuk mendoja kurrë se do e humbisja. Sot, fatkeqësisht, po përjetoj të pamendueshmen”.

“Shpenzonim aq shumë kohë në fakultet. Kohë të bukur. Punonim në grup. Kur e mendoj tashmë në retrospektivë, ajo gjë aq normale dhe e thjeshtë, më duket si gjëja më e bukur në botë”.

Ndër të tjera, tetovarja ndihet “e ngulfatur” brenda një qyteti që i ndërron fashat orare për çdo javë.

“Më mungojnë udhëtimet. Liria që ato më jepnin, qetësia. Gjithçka na ka mbetur, janë takimet universitare në ndonjë platformë virtuale tejet larg realitetit”.

Genisi nga Prishtina ka qenë i infektuar me Covid-19 më parë. Ajo që nuk dinte ai, ishte se më shumë do të vuante izolimin pasardhës, se sa vetë sëmundjen, të cilën e kishte kaluar lehtë.

Gjithsesi, ai përpiqet çdo ditë të shohë ndonjë anë pozitive të situatës. “Studioj, punoj dhe shumë rrallë shpenzoj kohë jashtë këtyre ambienteve. Çfarë më ngelet, i përdor për pasionet e mia”.

Dhimbja për të është e madhe kur nuk i lejohet të ndjekë ekipin e zemrës në stadium. Politika është një tjetër pasion i tij, por e ka të vështirë të marrë pjesë përtej mbledhjeve online.

“Nuk mbaj mend herën e fundit kur kam bërë ndonjë aktivitet përveç punës dhe shkollës. Më është krijuar një izolim akoma më i madh se sa e kam pasur”.

Çfarë thotë psikologia për këtë situatë?
Pasojat vihen re edhe nga vetë psikologët, të cilët kanë mbajtur një barrë të madhe mbi shpatulla, për të garantuar çdokënd të marrë një përkujdesje të duhur nëse e kërkon.

Brunilda Laboviti, psikologe klinike e zhvillimit dhe marrëdhënieve, pedagoge prej vitesh, ka mendimin se “tashmë që jemi një vit pas fillimit të pandemisë, rutina mund të quhet e ndryshuar tërësisht”.

“Në fillim ishte e vështirë për të gjithë. Por, nëse të tjerët u mësuan disi, të rinjtë, të cilët punojnë, po vuajnë mungesën e kohës për aktivitete sociale. Të gjithë kemi nevojë të shpenzojmë kohë me të tjerë pas përfundimit të punës. Mbi të gjitha, të rinjtë”.

Laboviti e përkufizon këtë izolim social si një “orë me zile”, që zgjon ndjesi negative tek individi. “Kthehet në gjë të rrezikshme, pasi tensioni i akumuluar gjatë punës nuk mund të shkarkohet nga të rinjtë”.

“Rrezik i madh është dhe humbja e kontakteve tërësore. Njeriu është qenie sociale. Ndërveprimi na formëson. Ndërprerja e tij mund të sjellë pasoja të rënda në psikikën e njeriut”.

Për sa i përket rijetëzimit të ditëve, psikologia këshillon ndërmarrjen e aktiviteteve të reja. “Duhet të përpiqemi të zbulojmë kënaqësi të reja. Mund t’i drejtohemi punës artizanale, leximit, gatimit. Aktiviteteve që kryhen edhe në shtëpi”.

Nesër do të jetë një ditë e re, me zgjimin e zakonshëm rreth orës 07:00 dhe shkuarjes në punë. Rutina do të jetë sërish ajo kapluese, të paktën për sa kohë do të sillemi rrotull në këtë rreth pandemik.

Ndoshta nuk do të jemi aq të qetë sa duhet, edhe pse me punë.

Me punë, por pa jetë!

Continue Reading
Advertisement

Kolumna

TEUTA, TETOVA, TETORI, TERRORI

Published

on

By

Shkruan Blendi Hodai:

TEUTA, TETOVA, TETORI, TERORRI.

Teuta Terrorizon Territorin e Tetovës, por Tetori do të jetë muaji i shpëtimit të Tetovës.

Tetova ka nevoja të shumta, Tetova ka mungesa të shumta e mungesën më të madhe Tetova e ka në Komunë. Nevojën më të madhe në Tetovë e ka Komuna. Për çka? Çka tjetër pos një udhëheqësie të mirëfilltë që gjitha nevojat e mungesat tjera do të ishin të minimizuara por mos të thënë të padukshme.

Tetovës sot më shumë se kurrë i nevojitet një kryetar Komune që është i pavarur dhe që do punojë për të mirën e qytetit.

Unë besoj në aksiomën e Spinozës se “Shteti dhe Komunat si institucione nuk kanë asnjë funksion tjetër, përveç se të jenë në shërbim të qytetarëve”. Në këtë frymë, një kryetar dhe udhëheqësi e pavarur, teknokratësh do duhet t’ju shërbejnë ekskluzivisht vetëm qytetarëve e jo klaneve partiake, hidromafias apo mafisë urbane.

Ps: në muajin tetor fillojnë studimet, e Tetova e ka provimin në lëndën „Çlirimi i Tetovës“. Unë shpresoj dhe dëshiroj që dëshprimi i qytetarëve të manifestohet me ndryshim për një Tetovë që i ka hije.

Continue Reading

Kolumna

Shqipëria është e jona deri në palcë, por a jemi ne të saj?

Published

on

By

Shkruan Bekim Qoku:

Edhe pak ditë deri në zgjedhjet e përgjithshme në mëdheun tonë të dashur e të vuajtur. Shqipëria është e jona, deri në palcë. Por a jemi edhe ne të saj?

Në një bisedë me një mikun tim këtu në Strugë, folëm për miqtë e farefisin, kolegët e të njohurit që kemi këtu e atje në Shqipëri me të drejtë vote për t’u kërkuar të mbështesin dhe në fund të votojnë tre kandidatët e LV në Tiranë, Gjirokastër dhe Lezhë. Efekti qe i menjëhershëm. Shumica e njerëzve që i kontaktuam, u zunë fillimisht krejt gafil nga kjo kërkesë. S’na ka bërë vaki, thanë, që ndonjë shqiptar nga jashtë shtetit të na kërkojë votën për aksh parti apo kandidat për deputet. Përveçse paksa të huton, kjo lutje e papritur të bën edhe t’i shkundësh mendimet dhe qëndrimet politike vetjake. Çfarë e shtyn një shqiptarin që personalisht nuk ka asnjë përfitimi personal, të favorizojë një subjekt politik në Republikën e Shqipërisë, gjë që s’ka ndodhur kurrë më parë. Kush qenkan këta politikanë që meritojnë vëmendjen dhe angazhimin edhe shqiptarëve jashtë kufirit.

Politikani është figurë publike, ai përfaqëson jo vetëm votuesit e tij, por të gjithë kombin. Politikani i zgjedhur dhe përfaqësues është shëmbëlltyra e popullit që e zgjedh si dhe e individit zgjedhës. Pra, ne tek politikani e shohim veten si në pasqyrë.

Andaj, fitores së LV, Albinit, Glaukut dhe Vjosës i janë gëzuar të gjithë shqiptarët anembanë, jo vetëm ata të Kosovës. Ne, që të gjithë, jemi ndjerë krenarë se më në fund po përfaqësohemi denjësisht si komb dhe si pjesëtarë të atij kombi. Nëse i besojmë maksimës se, Çdo popull ka ata politikanë, atë përfaqësi që e meriton, atëherë me tre figurat e sipërpërmendura, edhe ne si popull tak ta e shohim veten meritor, të ndershëm, të ditur, stoik, të pakorruptuar, të drejtë e të mirë, baras me popujt e përparuar e të civilizuar.

Por pse të ndalemi këtu. Në Shqipëri ne mund ta vazhdojmë përjetimin e kësaj ndjenje krenarie. Aty kandidojnë tre figura nga e njëjta serë, e po asaj fryme. Nëse dëshirojmë të jemi koherent me veten, pra të mos e bëjmë hipokritin, do të duhet që edhe atje të mbështesim Boiken Abazin, Iliaz Shehun dhe Kreshnik Merxhanin.

Në Kosovë ne shqiptarët e Maqedonisë së Veriut kemi luajtur një rol shumë të madh në fitoren e kësaj fryme. Pa ne fitorja e LV, Albinit, Glaukut dhe Vjosës nuk do të merrte përmasën e referendumit, dhe për këtë jam plotësisht i bindur. Ne kemi marrë pjesë drejtpërdrejtë duke votuar me post dhe në vend, por edhe me aktivizëm politik të dendur në shumë aspekte.

Është substanciale të theksojmë, se ne nga MV politikën, as figurat politike në Kosovë nuk i kemi vështruar dhe trajtuar nga pozita e tifozit. Pra skenën politike atje nuk e kemi parë vetëm si skenë teatrale dhe spektakli, por si lëndë që mund ta bashkë-formësojmë me bashkë-pjesëmarrje në proces.

Këtë fuqi si ndikim ne mund të shtrijmë edhe në Shqipëri. Ne vazhdimisht po ankohemi për idiferencën totale të Tiranës zyrtare ndaj nesh si bashkëkombës.

Që Shqipëria zyrtare të na përfillë, ne duhet të dëshmojnë se jemi relevant, se angazhimi ynë luan rol të madh në fitoren dhe në disfatën e forcave politike të atjeshme. Ne duhet të demonstrojmë se jemi pjesë e një trupi të vetëm. Dhe një trup nuk mund të funksionojë në mënyrë të përsosur, kur pjesë të tij dalin jashtë funksionit. Po ne kemi kapacitete të mëdha vetjake, por të bashkuar bëhen gjigande. Asnjë komb nuk deklaron se është i vetëmjaftueshëm. Të gjithë kombet janë të ndërvarur me njëri-tjetrin. Nuk ka kuptim qëndrimi politikë se ne shqiptarët e MV mundemi pa ndërhyrjen e Tiranës apo Prishtinës. As Berlini zyrtarë nuk e pretendon këtë, se mundet vetë. Si: “Ne mundemi vetë.” Çfarë formule na qenka kjo?! Ne vërtetë se mundemi edhe vetë, por bashkë mundemi shumë më shumë.

Pra, që forcat politike vendimmarrëse të mos na trajtojnë si tifozë, të parëndësishëm, të largët, pa ndjerë ndaj nesh asnjë obligim dhe përgjegjësi, ne patjetër që duhet të jemi më proaktiv, me pjesëmarrje të drejtpërdrejtë, duke rënduar substancialisht sadopak në peshoren e fitores apo humbjes të subjekteve politike atje.

Qenia jonë duhet të kushtëzojë qenien e tyre.

Continue Reading

Kolumna

Si u falsifikua regjistrimi i popullsisë së vitit 1953 në Maqedoni

Published

on

By

Shkruan: Qerim LITA, SHKUP

Popullsia shqiptare nën pushtimin e Mbretërisë Jugosllave ishte e ndarë në tre njësi administrative ose, siç njiheshin asaj kohe, banovina: e Vardarit (që përfshinte pjesën më të madhe të tokave shqiptare), e Zetës dhe e Moravës. Numri i përgjithshëm i popullsisë shqiptare në këto tre banovina, sipas regjistrimit që ky pushtues e mbajti në vitin 1931, ishte rreth 505.000 banorë. Vetëm në territorin e sotëm të Maqedonisë së Veriut të deklaruar si shqiptarë pati gjithsej 136.293 banorë. Ky numër, sipas qarqeve, ishte si vijon: Qarku i Manastirit – 19.209; Qarku i Bregallnicës – 71; Qarku i Kumanovës – 25.097; Qarku i Ohrit – 11.447; Qarku i Shkupit – 32.035; Qarku i Tetovës – 48.399 dhe Qarku i Tikveshit – 34 banorë.

Continue Reading

Aktuale