Connect with us

Bota

Ja sa kosovarë jetojnë në Zvicër

Published

on

Kosovarët janë në vendin e pestë, ose përbëjnë 5.2% nga masa prej mbi 2 milionë të huajsh. Ndërsa as kjo statistikë nuk e përfshin kategorinë e shqiptarëve në kuptimin etnik.

Zvicra kalon përfundimisht shifrën prej 8 milionë e gjysmë banorëve. Saktësisht 8.544.527 banorë kanë jetuar në Zvicër në fund të vitit 2018. Pjesëmarrja e banorëve me pasaportë jozvicerane në këtë numër ka qenë 25.1%, më e larta, krahasuar me shtetet që e rrethojnë Zvicrën.

Në vitin 1970 në Zvicrën që numëronte 6.3 milionë banorë, jetonin një milion të huaj, ndërsa në fund të votit 2018, ishin më shumë se 2 milionë banorë me shtetësi të huaj. Këto dhe shifra të tjera zbulon publikimi “Popullsia e Zvicrës 2018”, i prezantuar sot nga Zyra Federale e Statistikave (BFS), shkruan albinfo.ch.

Ky publikim merret edhe me përqindjen e të huajve, me moshën mesatare të zviceranëve, moshën kur ata/ato martohen, jetëgjatësinë e rritur dukshëm ndër vite etj.

Sipas BFS, përqindjen më të madhe të të huajve në Zvicër e përbëjnë italianët me 15%. Pak pas tyre, me 14.3% vijnë gjermanët dhe të tretët për nga numri, me 12.3%, janë portugezët. Francezët përbëjnë 6.3% të të huajve në Zvicër, ndërsa kosovarët janë në vendin e pestë, ose 5.2%. Sikurse edhe më parë, duhet theksuar atë që statistikat zyrtare prej 5.2% ka të bëjë me shtetasit e Kosovës, pra ata që kanë pasaportë kosovare.

Sigurisht shumica dërmuese e tyre janë shqiptarë të Kosovës, por ka edhe një numër të vogël shtetasish të Kosovës me përkatësi etnike serbe, turke, boshnjake, rome etj.

Nga ana tjetër, statistika nuk e përfshin kategorinë e shqiptarëve në kuptimin etnik. Është e qartë se po të llogariteshin nga statistika zyrtare, në një kategori të njëjtë të gjithë personat që identifikojnë veten si shqiptarë, shifra do të ishte shumë më e madhe se kjo, dhe përqindja, po ashtu.

Publikimi zbulon edhe preferencat martesore të zviceranëve/zviceraneve kur bëhet fjalë për lidhjet me shtetas të huaj. 35% të martesave në Zvicër janë të përziera në kuptim të nacionaliteteve. Në shumicën e rasteve burrat janë zviceranë dhe gratë, të huaja.

Po ashtu shumica dërmuese e zviceranëve dhe zviceraneve zgjedhin për bashkëshort një evropian/e.

Pas gjermaneve që janë favorite për meshkujt zviceranë, vijnë italianet dhe kosovaret dhe, pas tyre, francezet dhe serbet.

Kur jemi te kosovaret dhe ballkanaset e tjera, duhet përkujtuar një studim të publikuar javë më parë.

Ai konstatonte se nuk bëhet fjalë për një preferencë të madhe të zviceranëve për kosovaret, por për faktin se këta “zviceranë” që martohen me kosovare janë në fakt shtetas të Zvicrës me rrënjë nga Kosova.Publikimi merret edhe me jetëgjatësinë e zviceranëve.

Kështu, në vitin 2018, afërsisht gjysma e tyre e kanë arritur moshën mbi 85-vjeçare. Në vitin 1970 këtë moshë e arrinin vetëm 15.4% të zviceranëve, e në vitin 1940 vetëm 6%.

Continue Reading

Bota

Në Zvicër pensioni i burrave është dy herë më i lartë se ai i grave, kjo është arsyeja

Published

on

Ekzistojnë boshllëqe të mëdha midis përfitimeve të pensionit që marrin burrat dhe gratë në pensionet profesionale – e ashtuquajtura “shtylla e dytë që paguhet përveç AHV / AVS”, sipas shifrave më të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Mesatarja e pensionit të pleqërisë të paguar për herë të parë në vitin 2020 ishte 2081 franga në muaj për burrat kundrejt 1167 franga për gratë, shkruajnë mediat zvicerane,

Këto dallime të rëndësishme janë për shkak të llojit të punësimit. Gratë zakonisht përjetojnë ndërprerje më të shpeshta të punës dhe punë me kohë të pjesshme, kryesisht për arsye familjare.

Gjithashtu, gratë shpesh kanë paga më të ulëta, kontribuojnë më pak në pensionet profesionale dhe për këtë arsye marrin më pak përfitime kur dalin në pension.

“Puna në shtëpi dhe në familje, e cila bëhet më shpesh nga gratë, është e papaguar dhe nuk llogaritet në përfitimet e pensionit të pleqërisë,” tha FSO.

Continue Reading

Bota

“Nuk i harrojmë traditat tona, jemi Iuftarak!”/ Shqiptarët e Ukrainës gati për Iuftë (Video)

Published

on

Flasin toskërishten e vjetër, ruajnë kostumet popullore qindra vjeçare dhe festojnë Shën Gjergjin në kujtim të Gjergj Kastriotit.

Bëhet fjalë për 5000 shqiptarët e Ukrainës, të cilët emigruan 300 vite më parë nga rrethi i Korcës për në Evropën Lindore pikërisht për t’i shpëtuar Iuftës, asokohe me Perandorinë Osmane, por e gjejnë veten, për ironinë e fatit, sërish në vijën e betejës.

Ngjarjet e fundit në Ukrainë janë prej ditësh në faqet e para të medias botërore. Konflikti i hapur me Rusinë për shkak të grumbullimit të mijërave trupave në kufi duket se po i drejtohet pikës së moskthimit, ku nuk përjashtohet mundësia e një Iufte.

Minoritetit shqiptar që jeton në Ukrainë është po aq i shqetësuar nga konflikti Rusi-Ukrainë sa pjesa tjetër e qytetarëve. Por përfaqësuesi i Unionit shqiptar në Ukrainë, Aleksandër Dermenti deklaroi në një interviste televizive disa ditë më parë se ata nuk do të dorëzohen përballë një sulmi të mundshëm rus.

Dermenti thotë se minoriteti shqiptar është Iuftarak dhe ata nuk i harrojnë traditat e tyre të vjetra, duke kërkuar madje që të ketë një shkollë të gjuhës dhe kulturës shqipe në Ukrainë. Në katër zona në jug të Ukrainës flitet shqip, në Odesa, Georgievka, Devninskoe dhe Gamovka.

Continue Reading

Bota

Pentagoni vendos 8.500 trupa në “gatishmëri të lartë” mes tensioneve në Ukrainë

Published

on

Sekretari i Mbrojtjes Lloyd J. Austin III ka vënë 8,500 trupa amerikane në “gatishmëri të lartë” për vendosje të mundshme në Evropën Lindore, ndërsa NATO dhe Shtetet e Bashkuara po përgatiten për një pushtim të mundshëm rus të Ukrainës, ka bërë të ditur Pentagoni.

Sipas medieve të huaja, përcjell Telegrafi, shumica e 8.500 trupave do të marrin pjesë në një forcë reagimi të NATO-s që mund të aktivizohet së shpejti, tha John F. Kirby, zëdhënësi i Pentagonit.

Personeli i mbetur do të ishte pjesë e një reagimi specifik të SHBA-së ndaj krizës në thellim, thanë zyrtarët e Departamentit të Mbrojtjes, me shumë gjasa për t’u dhënë garanci aleatëve amerikanë në Evropën Lindore, të cilët kanë frikë se planet e Rusisë për Ukrainën mund të shtrihen në Baltik dhe vende të tjera në të ashtuquajturin krahu lindor i NATO-s.

“Është shumë e qartë se rusët nuk kanë asnjë qëllim për momentin të de-përshkallëzojnë”, tha zoti Kirby në një konferencë shtypi të hënën. “Megjithatë, ajo që bëhet fjalë është siguria për aleatët tanë të NATO-s”.

Njoftimi i zotit Kirby vjen pasi New York Times raportoi të dielën se presidenti Joe Biden po konsideronte vendosjen e disa mijëra trupave amerikane, si dhe anijeve luftarake dhe avionëve, në aleatët e NATO-s në Baltik dhe Evropën Lindore.

Pjesa më e madhe e trupave që janë vënë në gatishmëri më të lartë janë trupa tokësore në detyrë aktive, duke përfshirë brigada luftarake, dhe forcat mjekësore, aviacioni, transporti, inteligjencës dhe mbikëqyrjes me pajisjet e tyre, u tha zoti Kirby gazetarëve.

Continue Reading

Aktuale