Connect with us

Shëndeti

Pesë hapa të thjeshtë për t’u mbrojtur nga gripi

Published

on

Simptomat më të shpeshta të gripit janë temperatura, kolla e thatë, dhimbja e kokës, dhimbje kyçesh dhe muskujsh, dhimbje fyti dhe rrufë.

Çdo vit, miliona njerëz preken nga gripi. Pjesa më e madhe e tyre e kalojnë për një javë, por për një pjesë tjetër gripi mund të jetë vdekjeprurës.

Epidemitë sezonale të gripit ndodhin zakonisht në fund vjeshte – fillim dimri dhe fund dimri – fillim pranvere. Duke e ditur këtë ne mund të përgatitemi në mënyrën e duhur. Në zonat tropikale, gripi mund të qarkullojë gjatë gjithë vitit, në mënyra më të parregullta por parandalimi është njëlloj i rëndësishëm.

Ja si mund ta mbroni veten dhe ata rreth jush.

Vaksinohu

Vaksinimi i përvitshëm është mënyra më efektive për t’u mbrojtur nga gripi dhe komplikacionet serioze të tij.

Vaksinimi është veçanërisht i rëndësishëm për gratë shtatzëna, në çdo fazë të shtatzënisë. Është gjithashtu shumë i rëndësishëm për fëmijë nga 6 muaj në 5 vjeç, të moshuarit, ata persona që vuajnë nga sëmundje kronike dhe për punonjës të kujdesit shëndetësor.

Mbani mend: vaksina kundër gripit nuk mund të bëjë që të prekeni nga gripi.

Lani duart rregullisht

Duart e pastra ju mbrojnë nga shumë infeksione, duke përfshirë këtu edhe gripin. Mbajtja e duarve të pastra është një mënyrë e lehtë që të mbani veten dhe familjen tuaj të shëndetshme.

Lajini rregullisht duart me sapun dhe ujë të rrjedhshëm dhe thajini mirë ato. Mund të përdorni edhe një locion pastrues me bazë alkooli nëse nuk keni afër ujë dhe sapun.

Shmangni prekjen e syve, hundës dhe gojës

Mikrobet dhe bakteret hyjnë zakonisht në trupin tuaj nëpërmjet syve, hundës dhe gojës. Ju nuk mund të kontrolloni dot gjithçka që thithni me anë të frymëmarrjes, por mund të reduktoni riskun e infektimit duke mbajtur duart tuaja larg fytyrës.

Nëse ju duhet të prekni sytë, hundën apo gojën bëjeni këtë me një pecetë të pastër ose lani duart më përpara.

Shmangni qëndrimin rreth njerëzve të sëmurë

Gripi është ngjitës. Përhapet shumë lehtë në ambjente të mbyllura e me shumë njerëz si në transportin publik, në shkolla, kopshte, gjatë eventeve publike etj. Kur një person i prekur me grip kollitet apo tështin, pikëza që përmbajnë virusin mund të përhapen eri në një metër, duke infektuar të tjerë që i marrin me anë të frymëmarrjes.

Nëse nuk ndiheni mirë, qëndroni në shtëpi

Nëse je i sëmurë me grip, i vë të tjerët rreth teje në rrezik. Kjo është sidomos e rrezikshme për ata njerëz me sëmundje kronike si kanceri, sëmundjet e zemrës dhe HIV. Izolimi sa më i shpejtë i vetes mund të parandalojë përhapjen e gripit dhe të shpëtojë jetë.

Continue Reading

Shëndeti

Kosovarët e konsumojnë tri herë në javë, por ky ushqim po shkakton kancerin

Published

on

Mishi i kuq është ndërlidhur me kancerin për dekada të tëra, me hulumtimet që sugjerojnë se ngrënia e sasive të mëdha të mishit të derrit, viçit ose qengjit e rrit rrezikun e tumoreve vdekjeprurëseor.

Për herë të parë shkencëtarët mendojnë se e dinë se çfarë e shkakton efektin, trupi, me sa duket, e sheh mishin e kuq si një pushtues të huaj dhe e ndez një reagim toksik imunitar.

Hulumtuesit kanë qenë gjithmonë në mëdyshje rreth asaj se si gjitarët e tjerë mund të hanë shumë mish të kuq pa pasoja shëndetësore negative.

Tani ata kanë zbuluar se mishi i derrit, viçit dhe qengjit e përmban një sheqer që prodhohet natyrshëm nga mishngrënësit e tjerë, por jo njerëzit.

Kjo do të thotë se kur njerëzit hanë mish të kuq, trupi e shkakton një reagim imunitar ndaj sheqerit të jashtëm, duke prodhuar antitrupa të cilat ndezin inflamacion, dhe eventualisht kancerin.

Mishi i kuq është një burim i mirë i proteinave, vitaminave dhe mineraleve, por gjithnjë e më shumë hulumtime sugjerojnë se sasitë e tepërta janë të këqija për shëndetin afatgjatë.

Ekspertët e shëndetësisë rekomandojnë të mos hahet më shumë se 70g në ditë, ekuivalentja e tre fetave të proshutës, një kotlet qengji ose dy feta pjekje viçi në ditë.

Continue Reading

Shëndeti

Miratohet pilula Pfizer në Evropë kundër Covid-19

Published

on

Rregullatori i barnave i Bashkimit Evropian ka miratuar të enjten përdorimin e pilulës antivirale Pfizer kundër COVID-19, e cila është për trajtimin e të rriturve nga sëmundje të rënda, në kohën kur të gjitha vendet po luftojnë variantin Omicron.

Studimet treguan se ilaçi i quajtur Paxlovid redukton shtrimin në spital dhe vdekjen te pacientët në rrezik të lartë të Covid-it dhe mund të jetë gjithashtu efektiv kundër variantit Omicron.

Pilulat shihen si një hap potencialisht i madh për t’i dhënë fund pandemisë pasi ato mund të merren në shtëpi dhe jo në spital, transmeton rtv21.tv.

“Paxlovid është ilaçi i parë antiviral që jepet nga goja që rekomandohet në BE për trajtimin e Covid-19”, tha në një deklaratë Agjencia Evropiane e Barnave (EMA).

Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Izraeli janë ndër një pjesë të vogël të vendeve që i kanë dhënë tashmë dritën jeshile pilulës Pfizer.

Komisioni Evropian tani duhet të autorizojë zyrtarisht ilaçin, por kjo është një procedurë me vulë gome që zakonisht zgjat me orë ose ditë.

Ndryshe nga vaksinat, trajtimi Pfizer nuk synon proteinën gjithnjë në zhvillim, të cilën koronavirusi përdor për të pushtuar qelizat.

Prandaj, teorikisht, duhet të jetë më e qëndrueshme ndaj varianteve dhe kompania ka thënë se studimet paraprake laboratorike e kanë mbështetur këtë hipotezë./21Media/

Continue Reading

Lajme

Ushqimi që nuk duhet të hani për sëmundjet e zemrës

Published

on

By

Yndyrnat janë të nevojshme për mbarëvajtjen e funksioneve në organizëm, por jo të gjitha syresh janë të shëndetshme, veçanërisht për burrat dhe djemtë. I tillë është rasti i yndyrnave trans të cilat kur janë në gjendje natyrale (tek shtazët) nuk janë aq të dëmshme, por kur ato janë artificiale, janë shkatërrimtare për shëndetin.

Çfarë Janë Yndyrnat Trans?

Pjesa më e madhe e këtyre yndyrnave formohen gjatë një procesi industrial të bashkimit të vajit vegjetal me hidrogjen, gjë që nxit edhe ngurtësimin e vajit në temperaturë ambienti. Kjo lloj yndyrne e përpunuar garanton një jetëgjatësi më të madhe të ushqimit. Ato përdoren kryesisht në restorante për skuqje sepse nuk ka nevojë të ndërrohet shpesh. Gjurmë natyrale të këtyre yndyrnave gjenden tek mishi dhe produktet e bulmetit. Ushqimet industriale që përmbajnë sasi të lartë të yndyrnave trans janë:

• Ushqimet prej brumi të paketuar
• Kokoshkat që përgatiten në mikrovalë
• Pica e ngrirë
• Brumi i gatshëm i ngrirë
• Të skuqurat
• Kremi i gatshëm i kafesë
• Margarina

Yndyrnat Trans Dhe Sëmundjet Kardiovaskulare
Yndyrnat trans rrisin rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare sepse rrisin nivelet e kolesterolit të keq në gjak. Sëmundjet kardiovaskulare në Shqipëri konsiderohen si sëmundjet me peshën më të madhe në shoqërinë shqiptare. Në Shqipëri, në vitin 2010 sëmundjet kronike përbënin rreth 88% të të gjitha vdekjeve. Sipas Institutit të Shëndetit Publik, 55% prej tyre kishin shkaktar sëmundjet kardiovaskulare të cilat prekin si gratë ashtu edhe burrat. Sipas Institutit të Statistikave, nga viti 1990 deri në vitin 2014, numrin më të madh të vdekjeve e shënojnë meshkujt, dhe një nga arsyet kryesore është pikërisht teprimi me ushqimin çka bëhet shkak për një sërë sëmundjesh kardiovaskulare.

Përse Burrat Duhet Të Shmangin Konsumin e Yndyrnave Trans
Këto yndyrna janë të ndaluara në shumë shtete pikërisht për shkak të lidhjes shkak-pasojë me sëmundjet e zemrës. Vetëm në Shtetet e Bashkuara, ndalimi i këtyre yndyrnave besohet të shpëtojë shumë jetë të rrezikuara nga sëmundjet e zemrës. Këto yndyrna gjenden rëndom në shumë ushqime të paketuara, përfshirë ato të brumit që ruhen në ngrirje për përdorim të mëvonshëm. Studimet të cilave u referohet AgroWeb.org kanë zbuluar se 28% e burrave që konsumojnë yndyrna të tilla në harkun kohor të 10 viteve, janë të rrezikuar nga vdekja e parakohshme si pasojë e sëmundjeve të zemrës. 21 përqind e tyre kanë predispozitën të vuajnë nga sëmundjet e zemrës./AgroWeb

Continue Reading

Aktuale