Connect with us

Maqedonia e Veriut

Kristofer Hill për „Project Syndicate“/Macron tradhëtoi Ballkanin

Published

on

Pas rënies së murit të Berlinit para 30 viteve liderët perëndimor vazhdimisht e theksojnë qëndrimin se nuk ekziston problem i kontinentit evropian që nuk mund të zgjidhet përmes përpjekjeve së bashku me Bashkimin Evropian ose me zgjerimin e projektit evropian. Por, ajo fotografi shumëvjeçare supozohet se ndërrohet si rezultat i kombinimit të problemeve të brendshme në BE dhe indiferenca amerikane.

Mund të duket e çuditshme kur Shtetet e Bashkuara e inkurajojnë anëtarësimin e ndonjë klubi tjetër. Por, nga pozita e liderit në NATO, e cila paraqet organizatë udhëheqëse të sigurisë evropiane, SHBA-ja gjithmonë ishte mbështetës i përpjekjeve evropiane për konsolidim të unionit politik dhe ekonomik të Kontinentit. BE-ja nga ana e saj, sërish, pranoi se anëtarësimi në bllok është aspiratë logjike e vendeve të ish Lidhjes Sovjetike në periferinë e saj. Dhe përderisa supozohet se thellimi dhe zgjerimi i strukturturës së BE-së u tregua se është shumë më rëndë nga ajo që shumë vëzhgues të SHBA-së e kanë perceptuar, liderët evropian vazhduan më së shumti sepse pritej nga ato në kontekst të historisë pas luftës së ftohtë.

Por, Këshilli Evropian i mbajtur më 17 dhe 18 tetor konfirmoi se diçka ka ndryshuar: presidenti francez Emanuel Makron e solli vendimin e tij për t’i bllokuar bisedat inkuadruese të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut me BE-në. Me Britaninë e Madhe e cila e braktis BE-në dhe tërheqja e kancelares gjermane Angela Merkel nga politika, Makron promovohet në liderin e ardhshëm evropian. Por, mendimi i tij për çështjen e zgjerimit të BE-së është i paqartë. Shumica madje edhe në Ballkan ku ekzistojnë mendime për komplotet konsiderojnë se Makron thjeshtë nuk ka oreks për hapje të një procesi të rëndë për pranim të dy anëtareve të reja nga rajoni i cili ende është me probleme për shkak të sfidave të brendshme me të cilat përballet BE-ja.

Megjithatë, zhgënjimi madje edhe hidhërimi rreth vendimit të Makronit mund të ndjehet në Tiranë dhe Shkup. Maqedonia e Veriut sapo e përfundoi ndrërrimin e emrit për ta qetësuar Greqinë e cila e ka bllokuar anëtarësimin e saj për shkak të asaj që konsideron se emri i vendit është shumë i ngjashëm me emrin e rajonit grek Maqedonia. Në ndërkohë Bullgaria e cila gjithashtu është një anëtare e BE-së gjithashtu e ka frustruar Maqedoninë e Veriut duke i akuzuar maqedonasit për përvetësim të heronjve kombëtar bullgar dhe duke kërkuar ndrërrim të librave të historisë.

I përballur me kërkesat e tilla dhe luftimit me korrupsionin të trashëguar nga paraardhësi i tij (i cili për çudi tani është në azil në Hungari), kryeministri i ri dhe pa përvojë i Maqedonisë Zoran Zaev përfundoi se vendi i tij duhet urgjentisht të inkuadrohet në NATO dhe BE. Ai shumë shpejtë e ka zgjidhur kontestin afatgjatë me emrin, i ka normalizuar marrëdhëniet me Greqinë, i qetësoi bullgarët dhe ka apeluar për anëtarësim. Ai e ka ditur se ndërrimi i emrit nuk do të kalojë mirë në sondazhe, sepse shumë maqedonas shikojnë në atë si në poshtërim i cili mund të arsyetohet vetëm me inkuadrim në BE. Por, sepse NATO-ja dhe BE-ja e potencuan problemin me emrin si pengesë kryesore për anëtarësimin, ai dhe opinioni i Maqedonisë kanë shpresa të larta për inkuadrim në të dy organizatat. NATO-ja nga ana e tij e mban premtimin edhe pse disa anëtare ende duhet ta miratojnë atë, pritet Maqedonia e Veriut të bëhet anëtare me të drejtë të plotë në NATO është shumë më i ngadalshëm. Makron i cili tregon shumë pak për temën, supozohet se është i brengosur se zgjerimi i vazhdueshëm i Unionit do ta bëjë reformën e strukturës së saj udhëheqëse shumë më të rëndë. Por, duke shkelur frenat e ka lënë Zaevin në pozitë të palakmueshme. Votuesit e Maqedonisë së Veriut me shpresa të humbura do të kthehen në vendvotimet për zgjedhjet parlamentare në muajin prill.

Në të kaluarën mund të pritej që Shtetet e Bashkuara të ngjiten në skenë. Por, në kontekst të politikës së jashtme të padefinuar të presidentit amerikan Donald Tramp, situata në vendet e vogla dhe të largëta si Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria mezi shihet. Kuptohet, është e mundur Tramp të jetë i lodhur nga fuqia e presidentit francez dhe i përshëndeti kritikat e mëparshme për të me ndjenjën e schadenfreude (duke shijuar fatkeqësinë e dikujt tjetër). Është e mundur edhe Tramp të mos dëshirojë që Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut të përfshihen në BE. Por, shumë më e sigurt është se ai thjeshtë nuk e di se çka ndodh në Ballkanin Perëndimor.

Vetëm para disa viteve Shtetet e Bashkuara të Amerikës pa mëdyshje do të punonin me BE-në në lehtësimin e procesit inkuadrues për të dy vendet. Edhe pse anëtarësimi në BE nuk do t’ua zgjidh problemet, ajo do të ndihmojë të adresohen dobësitë institucionale dhe do të dërgojë sinjal te Rusia se loja gjeopolitike e Ballkanit afrohet në fundin e saj. Duke i marrë parasysh traumat e rajonit në 25 vitet e fundit, Amerika dhe Evropa kanë obligim për t’i plotësuar premtimet e periudhës pas fundit të Luftës së ftohtë.

Kristofer Hill, ish ndihmës sekretar shtetëror amerikan për Azinë Lindore. Ai ishte ambasador i SHBA-së në Irak, Korenë Jugore, Maqedoni dhe Poloni, i dërguar special i SHBA-së për Kosovë dhe negociues për marrëveshjen paqësore të Dejtonit, si dhe negociues kryesor amerikan me Korenë e Veriut nga viti 2005 deri në vitin 2009. Ai është këshilltar kryesor i rektorit për çështje globale dhe profesor i lëndës së Diplomacisë në Universitetin në Denver.

Continue Reading

Lajme

Akuza për diskriminim ndaj shqiptarëve në mbrojtje dhe ushtri

Published

on

By

Akuza për diskriminim ndaj shqiptarëve në mbrojtje dhe ushtri

Reformat në administratën shtetërore të Maqedonisë së Veriut duhet të bëhen duke ndjekur parimet e Marrëveshjes së Ohrit të cilat janë ndjekur në hartimin e ligjeve të vendit. Megjithatë ende ka paqartësi kur është fjala për zbatimin e plotë në praktikë. Së fundmi, disa punonjës të Ministrisë së Mbrojtjes njoftuan Zërin e Amerikës lidhur me ankesat e tyre për diskriminimi mbi baza etnike. Korrespondenti ynë Isak Ramadani bisedoi me njërin nga ta dhe me një zyrtar të lartë të Ministrisë, i cili i kundërshton këto akuza.

Muhaedin Bela, kolonel në ushtrinë e Maqedonisë së Veriut dhe punonjës i administratës në Ministrinë e Mbrojtjes, thotë në një intervistë për Zërin e Amerikës se shqiptarët nuk janë të përfaqësuar sa duhet në strukturat udhëheqëse ushtarake dhe ato të Ministrisë së Mbrojtjes në përputhje me ligjet që dalin nga Marrëveshja e Ohrit.

Ai thekson se shqiptarët në këtë ministri por dhe në ushtri përballen me pengesa për sa i përket përparimit në karrierë. Ndërkohë, ka ngritur padi në gjykatë ndaj tashmë sh-ministres së Mbrojtjes dhe dy zyrtarëve të tjerë për diskriminim.

“Në Ministrinë e Mbrojtjes nga 15 Këshilltarë Shtetërorë, vetëm 1 është shqiptar. Nga 18 udhëheqës të sektorëve, asnjë nuk është shqiptar. Nga 77 seksione, vetëm një është shqiptar. Nga 20 batalione, ose 13 batalione dhe 7 Qendra, vetëm 3 komandantë janë shqiptrarë. Përqindja në njësitë speciale është shumë e vogël; më duket tani është bërë rreth 4 për qind. Unë jam autor i Planit për përfaqësim të drejtë dhe të përshtatshëm të hartuar në periudhën 2012-2015 që parashikonte deri në v.2015 të përfundojë gjithçka”.

Zoti Bela thotë po ashtu se në armatë, nga nëntë seksionet apo ndarjet specifike të Shtabit të Përgjithshëm si J-1 deri në J-9, siç njihen në terminologjinë ushtarake, vetëm një është shqiptar.

Por, Zëvendësministri i Mbrojtjes, Bashkim Hasani, në një bisedë me Zërin e Amerikës, thotë se pretendimet e zotit Bela janë të nxitura politikisht.

“Numri i Këshilltarëve (shtetërorë) nuk është 15 por është 5 në Ministrinë e Mbrojtjes dhe nga këta pesë, njëri është i njejti person, i cili na akuzon për gjoja diskriminim. Nga 16 udhëheqës të sektorëve 15 janë të plotësuar, të autorizuar dhe katër prej tyre janë shqiptarë”.

Megjithatë, duket se ka paqartësi rreth numrit të drejtuesve të sektorëve në MM. Në faqen e internetit të Ministrisë nga 18 emra që figurojnë, dy duket të jenë shqiptarë, teksa shumica e tyre në këto poste janë të autorizuar, që nënkupton ushtrimin e përkohshëm të detyrës. Zoti Bela thotë se është vepër penale emërimi i personave të autorizuar në krye të sektorit përderisa ka drejtues të pezulluar nga këto poste.

Zëvendës-ministri Hasani thotë se plotësimi i këtyre vendeve nuk varet vetëm nga vullneti politik, i cili ekziston, por edhe nga respektimi i rregullave dhe ligjeve; se Rregullativa ligore nuk lejon diskriminimin në baza etnike, ngaqë gjatë hapjes së konkursit, një mekanizëm për balancimin mbi baza etnike përcakton se sa prej konkurruesve shqiptarë duhet pranuar në punë dhe sa nga komunitetet tjera.

“Në konkursin e fundit për administratorë këtu në Ministrinë e Mbrojtjes, nga pesë të pranuar në punë, dy janë shqiptarë, dhe jo vetëm që janë shqiptarë, por janë edhe të përgatitur”, thotë ai.

Zoti Hasani shton se integrimi i suksesshëm i Maqedonisë së Veriut në strukturat ushtarake të NATO-s flet për përkushtimin e vendit, sepse parimet e Aleancës, sipas tij, nuk lejojnë diskriminimin e çfarëdo lloji.

Ndërkohë, zoti Bela thotë se Ministria po bën pengimin e avancimit të personelit dhe ngritjet e gradave ushtarake të oficerëve. Ai i referohet Planit të miratuar në Parlament, i cili buron nga Marrëveshja e Ohrit e që parashikon ngritjen në 35% të përfaqësuesve të komuniteteve joshumicë, përkatësisht në 25% të shqiptarëve në Mbrojtje (MM) dhe ushtri:

“Sipas Kushtetutës, Ligjit të Mbrojtjes, Ligjit për Shërbim në Armatë, Strategjisë për Mbrojtje, parashihet që lëvizja, avancimi i etnive joshumicë të bëhet jo vetëm në mënyrë horizontale dhe kuantitative, por edhe në mënyrë vertikale dhe kualitative. Dhe ne kemi kuadër, ndoshta jo të mjaftueshëm, por shtrohet pyetja pse kjo nuk është bërë deri tani?”

Por, Zëvendës-ministri Hasani thotë se në bazë të strukturës dhe organizimit të Armatës shqiptarët në hierarkinë ushtarake përfaqësohen me 50 përqind dhe veç kësaj janë të përgatitur dhe të përgjegjshëm:

“Gradën gjeneral nuk ta jep as Ministri i Mbrojtjes, as dikush tjetër në Ministri, por e jep Kryetari i shtetit. Në hierarkinë ushtarake janë të radhitura katër komanda dhe atë: Baza e Logjistikës, e cila udhëhiqet nga një shqiptar (Muharrem Muharremi), Komanda e Operacioneve, një nga Top-1 në kierarkinë ushtarake udhëhiqet nga gjeneral Besnik Emini dhe janë dy njësi dhe komanda të tjera të cilat udhëhiqen nga ushtarakë të tjerë”.

Zoti Bela ka ndjekur në rrugë institucionale ankesat e tij, ndërsa ka njoftuar një sërë institucionesh të vendit dhe zyra ndërkombëtare për atë që ai i konsideron padrejtësi dhe diskriminim. Edhe punonjës të tjerë duke folur në kushte anonimiteti me Zërin e Amerikës, ankohen për parregullsi, diskriminim; për mosvlerësimin e kontributit të tyre në Ministrinë e Mbrojtjes, teksa kanë ngritur ankesa në Komisionin për Mbrojtje nga Diskriminimi.

Koloneli Bela ka hedhur në gjyq tashmë ish-ministren e Mbrojtjes, Radmilla Sheqerinska dhe dy përfaqësues të tjerë të Ministrisë. Padia është ngritur gati dy vjet më parë, por gjykatat nuk e kanë proceduar lëndën. Zyra e Avokatit të Popullit e cila është interesuar për rastin, ka marrë përgjigjen nga Gjykata Themelore se “zvarritja e procedimit të lëndëve që kanë të bëjnë me të drejtat në vendet e punës po bëhet për shkak të mungesës së gjykatësve”.

“Për dy vjet më janë caktuar katër seanca përgatitore (në gjykatë); asnjëra nuk është mbajtur, e nga ana tjetër më janë ndërruar pesë gjykatës”.

Zëri i Amerikës i kërkoi zonjës Sheqerinska që të prononcohej deri sa ajo ishte në detyrë, por nuk mori përgjigje nga zyra e saj.

Megjithatë, gjendja në armatë dhe në mbrojtje nuk mund të krahasohet me atë të një dekade më parë, kur shqiptarët vështirë arrinin deri tek gradat e larta në ushtri.

Ka pasur dy mininistra të Mbrojtjes në vitet 2011 – 2014, të cilët kanë qenë shqiptarë.

Zbatimi në praktikë i Marrëveshjes së Ohrit ka marrë kohë dhe jo gjithkund respektohet. Por nga ana tjetër, ka ngritur dukshëm shkallën e përfaqësimit të komuniteteve në institucionet shtetërore dhe publike, ndonëse nuk përjashtohen raste të padrejtësive./VOA

Continue Reading

Lajme

Regjistrohen 1.913 raste të reja me Covid-19

Published

on

By

Regjistrohen 1.913 raste të reja me Covid-19

Ministria e Shëndetësisë njofton se gjatë 24 orëve të fundit në mbarë vendin nga 7.219 teste të kryera janë regjistruar 1.913 raste të reja me virusin korona, përcjell TV21. 888 raste janë regjistruar vetëm në Shkup.

Autoritetet shëndetësore njoftojnë se janë regjistruar edhe 1.353 pacientë të shëruar.

Si pasojë e komplikimeve nga Covid-19, brenda 24 orëve janë regjistruar 16 viktima. Ndërkaq, nga MSh njoftojnë se 5 pacientë të tjerë që kanë ndërruar jetë në periudhën prej 6.01.2022 deri 19.01.2022 janë regjistruar në raportin e sotëm për Covid-19.

Që nga fillimi i pandemisë, në vendin tonë janë regjistruar gjithsej 2254.857 raste, prej të cilëve 226.409 janë shëruar, kurse 8.198 kanë ndërruar jetë. Vendi aktualisht numëron 20.250 raste aktive me koronavirus.

Continue Reading

Lajme

“BEG” do të duhet t’i kthejë paratë shtetit

Published

on

By

“BEG” do të duhet t’i kthejë paratë shtetit

Gazetare: Andrea Çobanova/ALSAT

Balkan Energy Group do të detyrohet të kthejë në buxhetin e shtetit vitin e ardhshëm të gjitha paratë që do ti merr, shkruan Alsat.

Kjo është pjesë e marrëveshjes së nënshkruar mes BEG-ut dhe kompanisë shtetërore EMV, e cila përkohësisht e mori menaxhimin e ngrohjes në Shkup.

I gjithë funksionimi i BEG-ut deri në fund të sezonit të ngrohjes do të kushtëzohet me nënshkrime të lidhura. Pa nënshkrimin e një personi të autorizuar nga EMV-ja, kompania nuk do të jetë në gjendje të marrë asnjë vendim, kontratë apo të bëjë pagesa.

“Balkan Energy garanton për fondet e investuara, të marra nga shteti me faturë të firmosur nga themeluesi i Balkan Energy. Kthimi i fondeve në Shoqatën Aksionare EMV do të realizohet në vitin 2023 pas vendimit të Komisionit Rregullator të Energjetikës, për përcaktimin e kostove për sezonin e ngrohjes”, thonw nga Elektranat e Maqedonisë së Veriut.

Gjashtë milionë eurot, që Qeveria do t’ia kalojë EMV-së do të përdoren për furnizim me gaz për prodhimin e ngrohjes. Detyrim i elektranave shtetërore, përveç menaxhimit, do të jetë edhe dërgimi i raporteve financiare mujore në Qeveri. Për momentin, vetëm këto gjashtë milionë euro do të ndahen nga buxheti, por varësisht nga çmimi i gazit, nuk ka një qëndrim konkret nga Qeveria se sa mund t’i kushtojë shtetit në mënyrë shtesë kriza me ngrohjen qendrore në kryeqytet./ Alsat.mk

Continue Reading

Aktuale