Connect with us

Kolumna

Sërbia, fqinji ynë euro – aziatik

Published

on

Shkruan, Veton SURROI
 
 

Qeveria e re e Kosovës duhet t’i harrojë përkohësisht anëtarësimet e ndryshme ndërkombëtare, prej UNESCO-s e deri te ulësja në OKB. I vetmi anëtarësim me përparësi është NATO-ja.

1.

Kur Angola e fitoi pavarësinë e saj, prijësi i Lëvizjes për pavarësi, Agostinho Neto, ia dhuroi mareshalit Tito (gjegjësisht Jugosllavisë), në emër të ndihmës së madhe (politike, në armatim, etj.) të drejtën e shpimit për naftë në puse të Oqeanit Atlantik. Aty u futën në fund të viteve shtatëdhjetë kompania kroate INA dhe ajo serbe, që së fundmi u quajt NIS (Industria e Naftës e Serbisë). Për nja tridhjetë vjet , kompania serbe nxori naftë prej Angolës, jo ndonjë sasi marramendëse, por sa për ta mbajtur të gjallë e me profit atë investim. Po të blihej sot , koncesioni për atë pus vlerësohet të jetë dyqind milionë dollarë.

 

Por, atë pus, së bashku me të gjitha puset që i ka NIS-i në Vojvodinë (dhe pronat e tjera, si ndërtesat administrative, pushimoret,pikat e karburantit, etj.) i bleu më 2009 “Gazpromi” rus me 400 milionë dollarë. Viti i shitjes së Industrisë së Naftës nuk ishte koincidencë. Negociatat për shitje kishin filluar më 2008, pasi që Federata Ruse, ndonëse fillimisht kishte përkrahur Planin e presidentit Ahtisaari, u vendos kundër tij dhe kërcënoi me përdorimin e vetos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së , po të mbërrinte për votim pavarësia (e kushtëzuar) e Kosovës.

2.

Fati i puseve të Angolës qe një rrëfim i thjeshtë i shpërblimit për favore politike. Angola shpërbleu përkrahjen e mareshalit Tito, Serbia shpërbleu përkrahjen e Rusisë në çështjen e Kosovës. Dallimi thelbësor, megjithatë, mbetet se shpërblimi i Titos erdhi pasi që Angola e fitoi pavarësinë, ndërsa ai i Rusisë pasi që nuk u arrit pengimi i pavarësisë së Kosovës. Angola mund të vazhdonte ta shpërblente Titon, por për pikë qejfi e jo për ndonjë ndjenjë obligimi a varësie. Serbia, ndërkaq, duhet të vazhdojë ta shpërblejë më tutje Rusinë nëse e do përkrahjen e vazhdueshme të saj në Këshillin e Sigurimit.

Pjesë e këtij shpërblimi është krijimi i një afërsie gjithnjë e më të madhe mes Serbisë dhe Rusisë. Serbia tashmë ka iniciuar një garë në armatosje- me një buxhet më të madh për ushtri sesa pesë vendet e Ballkanit Perëndimor së bashku-dhe furnizuesi i Serbisë me armë është po ai vend që ka premtuar se do ta furnizojë me gaz, Rusia. Serbia ka vënë kështu peshën e madhe të politikës së saj energjetike dhe të mbrojtjes në anën e Rusisë. Në kundërvlerë, Rusia i ofron Serbisë hijen e kërcënimit me veto në Këshill të Sigurimit- pra, ndodhi çka ndodhi, Kosova nuk mund të jetë anëtare e OKB-së pa e dhënë pëlqimin për këtë Rusia dhe , siç shpreson Beogradi, pa ia kërkuar këtë gjë Serbia.

Tash Beogradi zyrtar ka vendosur të shkojë edhe një hap më tutje. Më 25 tetor të këtij viti Serbia pritet të nënshkruajë hyrjen e saj në Bashkimin Ekonomik Euro-Aziatik, një kopje e dobët e Bashkimit Evropian e iniciuar nga Rusia, në të cilën hyjnë disa prej shteteve të ish- Bashkimit Sovjetik. Ky akt prezantohet në Serbi si zgjerim i hapësirave ekonomike , por në të ka shumë pak ekonomi e tepër shumë politikë. Serbia plason në hapësirën e Bashkimit Euro-Aziatik gati shtatë për qind të eksportit të vet, ndërsa në Bashkimin Evropian 70 për qind. Për t’ia shtuar absurdit, gjatë një periudhe jo të shkurtër, Serbia ka eksportuar më shumë në Kosovë se në vetë Rusinë. Dhe, pjesëmarrja në bashkimin e Putinit nuk do të bëjë më shumë për ekonominë e Serbisë; aty edhe ashtu ka pasur eksport të papenguar nga tarifat.

Marrëveshja e 25 tetorit është akt i cili do të tregojë se ekzistojnë alternativa ndaj BE-së dhe NATO-s për regjionin e Ballkanit Perëndimor dhe se këtë alternativë e dëshmon Serbia me shokët e vet, Rusinë, Bjellorusinë, Armeninë, Kazakistanin dhe Kirgistanin.

3.

Hapi i ardhshëm i Serbisë për aderim në Bashkimin Euro-Aziatik është i një kontinuiteti logjik . Ndonëse Serbia është vend i cili ka filluar negociatat me Bashkimin Evropian, është po ashtu vend i cili në formë ekzemplare ka dështuar të koordinojë politikën e vet të jashtme me atë të BE-së, sikur e kërkon kapitulli negociator 31. Serbia në formë konsistente ka refuzuar të jetë pjesë e vendimeve të BE-së që kanë të bëjnë me Bjellorusinë dhe Rusinë. Vitin e kaluar ka përmbushur me vetëm 52 për qind bashkëdyzimin me politikën e jashtme evropiane, dhe kështu ka treguar një koncept të vendosur pushteti: krahas politikës energjetike dhe asaj të mbrojtjes, do të vendosë edhe politikën e vet të jashtme gjithnjë e më shumë pranë Rusisë.

Maksim Samorukov, zëvendësdrejtor i Qendrës Karnegi në Moskë , e quan skizofrenik këtë relacion të vendosur mes prijësve serbë dhe Moskës pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës më 2008. Moska, thotë ai “thelbësisht mund të vendosë veto ndaj çfarëdo propozimi paqeje për Kosovën, duke nënshkruar kështu vdekjen politike për lidershipin serb”.

4.

Për Kosovën ky është rast i mirë për rivlerësim të qëndrimit të vet në procesin negociator me Serbinë. Falë veprimit të deritanishëm symbyllazi të Kosovës, jo vetëm që nuk u arrit “normalizimi” i marrëdhënieve, por Serbia, e cila duhej të ishte afruar më shumë Evropës, po tregon se është më e interesuar që baraspesha e imitimit të dobët të Titos të kalojë në anën e Rusisë.

Serbia ka kuptuar që anëtarësimi i saj në BE po largohet derisa të rregullohet vetë BE-ja. Dhe Kosova mund ta kuptojë atë që ka mundur ta kuptojë para dhjetë vjetësh, e kjo është se vendi nuk ka ardhmëri evropiane si shtetet e tjera të Ballkanit Perëndimor, sepse është shtet i cili nuk njihet prej pesë shteteve anëtare të BE-së. Nëse Serbia është larg BE-së, Kosova është së paku dyfish më larg se Serbia.

Dhe, Kosova duhet ta ndërtojë një politikë të jashtme të përgjegjshme; ndoshta fillimisht do të ndihmonte të kishte së paku një koncept bazik të politikës së jashtme. E, në të duhet harruar të gjitha improvizimet si përpjekja për anëtarësim në UNESCO e të ngjashme. Apo naivitetin me të cilin H.Thaçi ishte i bindur dhe i bindte të tjerët se me Marrëveshjen e Brukselit Serbia e ka njohur Kosovën, madje ia ka njohur edhe të drejtën e anëtarësimit në OKB.

Për qeverinë e re të vendit, të dalë pas zgjedhjeve të 6 tetorit, ndoshta do të ishte mirë që të përcaktojë një objektiv të qartë në politikën e vet të jashtme, e ky është anëtarësimi në NATO. Kosova nuk ka as kohë e as luksin e të priturit se si do të reformohet BE-ja, si do të zhvillohen raportet e saj me Serbinë, apo se si do të gjenden formulime kreative për të përshkruar një proces të “normalizimit” të marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë. Në vend të interpretimeve dykuptimëshe duhet një status i qartë , i vendit anëtar të NATO-s, dhe për këtë duhet krijuar një unitet të plotë politik në Kosovë. Natyrisht, kjo nuk nënkupton që duhet hequr dorë nga negociatat me Serbinë me ndërmjetësimin e BE-së. Përkundrazi, nënkupton që të zhvillohen dy procese paralele, ai i normalizimit me Serbinë dhe ai i normalizimit të Kosovës si shtet anëtar i NATO-s.

Është e drejtë e Serbisë të jetojë në komunitet me Kirgistanin dhe të jetë vend euro-aziatik. Është e drejtë e Kosovës që të jetojë në komunitet me shtetet e Aleancës së Veri-Atlantikut.

Continue Reading

Kolumna

Jemi të gënjyer!

Published

on

Nuk di sa herë e kemi parë triumfatorin e rrejshëm, ministrin Osmani, të dalë e të thotë me bindje e gojën plot se po marrim datë dhe përherë kemi dështuar nga paaftësia diplomatike e tyre. Bullgaria arriti të imponojë seriozitet dhe, siç thotë populli në anekdotë, t’ia lërë këmbët e arushës në dorë Maqedonisë së Veriut.

Shkruan Vjollcë BERISHA

Nuk duhet parë vetëm si diçka që aksidentalisht shkon keq, diçka që lidhet me orën e historisë. Është thjesht dështim i diplomacisë sonë. Nuk mjafton të jetosh në aeroplan e të bësh foto besimplote për ta integruar vendin në Bashkimin Evropian.

Cila është masa me të cilën mund të matet në këtë orë suksesi i një ministri për Punë të jashtme nëse jo me mundësinë e tij për ta integruar vendin në Unionin Evropian?! Me se tjetër mund të lëvdohet diplomacia “jonë” shterpe?

Po ato intervistat gojëplota me data të rrejshme?

Jemi gënjyer keq.

Votat merren në emër premtimesh që nuk realizohen. Nuk di sa herë e kemi parë triumfatorin e rrejshëm, ministrin Osmani, të dalë e të thotë me bindje e gojën plot se po marrim datë dhe përherë kemi dështuar nga paaftësia diplomatike e tyre. Bullgaria arriti të imponojë seriozitet dhe, siç thotë populli në anekdotë, t’ia lërë këmbët e arushës në dorë Maqedonisë së Veriut.

Populli ndjehet i gënjyer. Rrugë tjetër s’ka. Dielli për ne lind nga perëndon. Ky përcaktim është qenësor për shqiptarët.
BDI e ka minuar pafundësisht këtë rrugë me mbytjen e shtetit të së drejtës, me institucione të korruptuara deri në dhëmb, me moszgjidhje të proceseve të montuara, me drejtësi selektive që i shërben vetëm pushtetit e kultit të Partisë, me arsim asht e lëkurë, me kulturë që po shfytyrohet pa kujdesin e detyrueshëm institucional, me zgjedhje të manipuluara, e me të gjitha elementët që jo vetëm e shembin rrugën e integrimit, por edhe na bëjnë qesharakë e të pamjaftueshëm në sytë e botës.

Mosmarrja e datës nuk është pafatësi, është PAAFTËSI diplomatike, dështim dhe mbi të gjitha gënjeshtër.
Është një borxh që ia kanë popullit që e gënjyen në dritë të diellit se do ta integrojnë aty ku natyrshëm e ka vendin. Nuk duhej të nguteshin me premtime.

Pesha e fjalës është e rëndë. Medoemos e zë përfundi cilindo që turret ta thotë pa përgjegjësi dhe pa skuqje.

Jemi të gënjyer.

Continue Reading

Kolumna

Shaqir Fetai e humbi kontrollin! E humbi…

Published

on

Me Shaqir Fetain gjithçka rrjedh egër, çdo proces është ilegal dhe në interes të huaj, sepse, vetë Shaqir Fetai është interesi i huaj, ilegalisht i instaluar në krye të BFI-së me qëllim që gjithçka të rrjedhë egër, trishtueshëm, me synime shkatërrimtare! Këtë e dinë, fatkeqësisht, edhe myftinjtë e sotit, të cilët me lezet po ia mbajnë iso-n Shaqir Fetait në punët e tij të fëlliqta.

Nga Valbon Osmani

Për herë të parë në historikun e BFI-së kemi të organizuar haxh të egër, ilegal, fatkeqësisht në emër të Institucionit! Nuk është respektuar asnjë rregullativë e BFI-së, nuk është përfillur asnjë organ dhe nuk janë sjellë kurrfarë vendimesh nga organi më i lartë kolektiv, nga Rijaseti! Haxhin e “organizon” Shaqir Fetai me “myhybët” e vet të inspiruar nga rrëfimet legjendare të “Bagdatski llopovit”!

Shaqir Fetai dëshmoi se, jo që nuk di të funksionojë sipas rregullave të organeve kolektive, jo se nuk e di Kushtetutën e BFI-së, jo që nuk e njeh praktikën e organizimit institucional të këtij obligimi fetar, por, thjesht, e ka shumë të qartë se po i vie fundi, prandaj, të shfrytëzohet rasti dhe të përmbush orekset e veta aqcsavi jepet mundësia, natyrisht pa u përfshirë këtu organet kolektive apo trupat ndihmëse. Ky manipulim kurrë nuk do t’i falet Shaqr Fetait, një ditë ai do të përgjigjet edhe penalisht për këtë anashkalim që ia bën organit kolektiv në punën me të cilën e obligon madje vetë Kushtetuta e BFI-së! Thjesht, Shaqir Fetai vetë pret dhe vetë qep!
Për ta zbutur paksa këtë kritikë që e lakuriqëson tërësisht organizimin e egër të haxhit të sivjemë, Shaqir Fetai, i tmerruar nga ajo se u zbulua për hajninë e madhe, nisë me manipulimet e veta. Paska thirrur myftinjtë për konsultime para nisjes së haxhit! Pra, nuk thotë se e tuboi RIJASETIN, por, i tuboi myftinjtë si dhe drejtorët e institucioneve dhe sektoreve, me qëllim që të konsultohet! Të gjithë këta organe përbëjnë Rijasetin i cili tubohet për të sjellë vendime, për të propozuar më të mirën para miratimit të çfarëdo vendimi!

Çka ka këtu për t’u konsultuar? Ka formuar vetë komisionin, i ka caktuar vetë udhëheqësit e haxhit si dhe të haxhilerëve, ka caktuar vetë çmimin dhe, në fund, hajde mos të më ngelë kopili në dorë! I fton myftinitë për manipulim! Nuk mund të ketë konsultime në prag të nisjes së haxhilerëve, sepse, nuk ka çka i këshillon dhe as çka i konsulton myftinjtë Shaqir Fetai, i cili as që ia ka haberin e organizimit të këtij obligimi islam, as që ka organizuar ndonjëherë dhe as që di se si shkojnë punët rreth haxhit. Ai di vetëm të përfitoj nga haxhi.

Shaqir Fetai veten e llogaritë “pushtet” (edhe atë, maqedonas), nuk ia ka ngenë askujt, nuk e bën hesap as Kushtetutën e BFI-së, as Organet kolektive të BFI-së, sjell vendime autokrate dhe, në fund t’i njollosë që të gjithë. Prandaj, i fton myftinjtë, tallet me myftinjtë dhe, në fund, llogari do të kërkojë edhe prej tyre! Llogari për ç’gjë as që dinë se çfarë ka ndodhur, sepse kanë qenë tërësisht të përjashtar nga procesi!
Ndoshta edhe e meritojnë këtë përbuzje dhe këtë tallje të gjithë myftinjtë! Përjashtohen nga procesi ndërsa pak para nisjes për në haxh, tubohen dhe “konsultohen”! Sa vlenë konsultimi i tyre, këshillat apo këshillimet pasi gjithçka që ka dashur ka vendosur vetë Shaqir Fetai!

Për herë të parë përjashtohet Rijaseti nga ky organizim, për herë të parë përjashtohen myftinjtë dhe organet e tjera nga ky proces por që, në llogaridhënie përfshihen edhe ata! Kështu mendon Shaqir Fetai dhe kësaj ia arrinë! Myftinjtë nuk bëhen hesap në këtë organizim, ndërsa nëse plasin aferat e vjedhjes dhe të korrupsionit, atëherë, të gjithë mund ta hanë por jo dhe Shaqir Fetai!
Shaqir Fetai qenka takuar edhe me udhëheqës dhe me mjekë të haxhit? Edhe ky është aktivitet i egër, sepse, dikush ata emra, ata propozime, numrin e tyre, është dashur ta miratojë në ndonjë mbledhje të Rijasetit! As ky hap nuk është hedhur! Gjithçka në ilegalitet dhe, sipas dëshirës dhe propozimeve të Shaqir Fetait! Një ekip prej nja 80 personave të përzgjedhur nga instalacioni i pushtetit maqedonas në krye të BFI-së!

Të gjithë këtyreve haxhi u paguhet nga BFI-ja! Kush e solli këtë vendim?
Të gjithë këtyreve u paguhet dhe mëditje? Kush e solli dhe kush e miratoi vendimin për lartësinë e mëditjeve?
Të gjithë këta mund të kenë edhe shpërblime dhe benificione ekstra? Kush e solli këtë vendim dhe cila do të jetë ajo shumë e përfitimeve ekstra?

Kujt i duhen këto shërbime, nëse jo ekskluzivisht Shaqir Fetait! Sepse ai dëshiron që vjedhjen t’ia kryejnë sa më shumë persona dhe, që të gjithë ata të kontribuojnë për t’ia reaziluar dëshirat meskine dhe të poshtra Shaqir Fetait! Rreth 500 mij euro do të jenë shpenzimet të cilat do t’ua mbulojë BFI-ja, respektivisht, shumë kjo që do të nxirret nga çmimi i haxhit të sivjemë. Pra, të gjithë haxhilerët e sivjemë kanë paguar çmim kaq të larë, sepse, ekipi i Shaqir Fetait është i madh dhe i pangopshëm shpenzimet e të cilëve përfshihen në këtë çmim të sivjemë të haxhit! Pra, “ekipin ndihmës dhe mjekësor” nuk e paguan bashkësia “fetare” e Shaqir Fetait, por, e paguajnë të gjithë haxhilerët e sivjemë!

Me Shaqir Fetain gjithçka rrjedh egër, çdo proces është ilegal dhe në interes të huaj, sepse, vetë Shaqir Fetai është interesi i huaj, ilegalisht i instaluar në krye të BFI-së me qëllim që gjithçka të rrjedhë egër, trishtueshëm, me synime shkatërrimtare! Këtë e dinë, fatkeqësisht, edhe myftinjtë e sotit, të cilët me lezet po ia mbajnë iso-n Shaqir Fetait në punët e tij të fëlliqta.

Continue Reading

Kolumna

Hani pini e rrëmbeni

Published

on

By

HANI PINI E RRËMBENI

Shkruan Agron Shaqiri

Revoltën time të sotme po e filloj me disa fjalë të Michel Foucault:

Krimineli është një njeri që shkel paktin, që e shkel herë pas here, kurdo që i nevojitet ose dëshiron, kur ia lyp interesi, kur në një çast dhune a verbërie mbizotëron motivi i interesit vetjak, pavarësisht përllogaritjes racionale më elementare. Krimineli është një despot i përkohshëm, një despot i momentit përmes verbërisë, fantazisë, pasionit etj.

Njerëz, çmimi i përcaktuar nga KRRE-ja për naftën ka arritur deri më 107,5 denarë. Çmimi më i lartë i naftës në vendin më të varfër të rajonit e më tej. Çdo ditë vonesë nënkupton shtrenjtim më shumë të derivateve dhe më pas, çdo masë e marë nuk do të ketë asnjë efekt lehtësues për qytetarët. Ata presin që çmimi të shkojë në 150 denarë dhe pastaj ta ulin në 120 denarë për litër. Kjo nuk është ulje, por plaçkitje dhe mashtrim i qytetarëve. Dhe thonë se ne, pra populli, pas disa muajve do të themi se ky çmim është në rregull, ata harrojnë se Qeveria dhe KRRE-ja janë institucione publike në mbrojtje të qytetarëve, e jo institucione në shërbim të vetëm një karteli sekret mes oligarkëve dhe miqve të tyre.

Sipas INSTAT-it, edhe çmimet tjera kanë pësuar rritje të ndjeshme për ekonomitë tona familjare. Sot qytetarët e Maqedonisë së Veriut hanë më pak dhe shpenzojnë më shumë.

Inflacioni është më i larti në tre dekadat e fundit.

Ndëkohë kriza po na i falimenton biznese e vogla, po na I falimenton edhe fermerët e vegjël, kryeministri dhe qeveria po presin rebalancin e buxhetit që të intrevenojnë me masa antikrizë, po deri në seancën përfundimtare duhet të zhvatemi deri në denarin e fundit.

Kriza me gjasë do të thellohet edhe më tej.

Nëse ne nuk dalim bashkërisht në rrugë, jetesa do të bëhet më e papërballueshme, kurse oligarkët dhe qeveria do të na marrin edhe monedhat e voëlëva dhe të fundit kemi në xhep.

Ne nuk mund ta lemë jetën tonë në mëshirën e një qeverie që u shërben deri në perversitet interesave të një grushti oligarkësh në kurriz të qytetarëve.

Sabotimi i institucioneve publike nga ata që paguhen për t’i mbojtur është cenim i shumicës së qytetarëve dhe tregues se vala shkatërrimtare rrezikon seriozisht vendin.

Njësoj po veprohet edhe me spitalet, shkollat, aeroportet dhe rrugët e Maqedonisë së Veriut. Ata që vodhën të djeshmen e prindërve tanë dhe të tashmen tonë, duan të vjedhin edhe të nesërmen e fëmijëve tanë.
Edhe sa do të durojmë?!

Continue Reading

Aktuale