Connect with us

Kosovë

Mësojeni se çdo të bëjë në fillim, nëse VV i fiton zgjedhjet

Published

on

Kreu i Lëvizjes Vetvendosja, Albin Kurti, në një intervistë ekskluzive për “Tempora” në Rtv Ora, i bindur te fitorja, ka thënë se e ka gati edhe planin qeveritar, madje edhe zbulon se cili do të jetë një nga vendimet e para të qeverisë së tij, transmeton in7.

“Një ndër vendimet e para që do të marrim është krijimi i fondit sovran për Republikën e Kosovës i cili ja merr ndërmarrjet publike qeverisë, nga 17 vetëm 3 operojnë pa humbje. Në anën tjetër ja merr Agjencisë Kosovare të Privatizimit ndërmarrjet shoqërore. I vendos bashkë në këtë fond sovran, ndërpren privatizimin e egër dhe në vend të tij mund të shesim aksionet e këtyre ndërmarrjeve të ristrukturuara që kanë një kryeshef ekzekutiv, të marrim një vajzë ose djalë të re nga mërgata që ka përvojë në financat globale.Nuk mund ta bëjmë brenda natës, por brenda mandatit të parë me siguri. Ky kryeshef të jetë i lidhur drejtëpërdrejtë me Kuvendin dhe ti japë llogari. Ky fond sovran i kombinuar me Bankën Zhvillimore të Kosovës do të na nxjerrë nga kriza ekonomike.Në Kosovë interesi në depozita është 1%, kreditë e kamatave 7%. Kemi 3.2 miliardë euro depozita, kursime të kosovarëve. 10 banka, nga të cilat 8 janë të huaja dhe 3 prej të cilave kontrollojnë 3/4 e kapitalit bankar japin vetëm 2.7 miliardë euro kredi. Prodhuesit tanë janë përtokë, kanë marrë kredi që janë si fajde me letra në bankat komerciale. Banka Zhvillimore është e domosdoshme për të lehësuar ndërmarrjet e vogla dhe të mesme që duke mos u rritur në Kosovë janë mikrondërmarrje.Duhet të dalim nga kurthi i mbijetesës për bizneset tona sepse nuk mund ti punësojmë të gjithë në zyra shteti.”, ka thënë Kurti.

Sipas asaj që tha në intervistë kreu i Lëvizjes Vetvendosja, Albin Kurti, ekonomia duket se është një nga kartat kryesore të Vetëvendosjes për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 6 tetorit.

Në videon e më poshtme mund ta ndiqni të plotë intervistën e Kurtit:

Continue Reading

Kosovë

Kurti në Zvicër takohet me presidentin e Maqedonisë së Veriut

Published

on

Presidenti i Maqedonisë së Veriut, Stevo Pendarovski, në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror ka takuar kryeministrin Albin Kurti.

Pendarovski ka publikuar disa fotografi nga takimi, ku ka shkruar se ka pasur diskutime konstruktive raporton Gazeta Express.

“Në margjinat e Forumit Ekonomik Botëror në Davos pata takime të shkurtra me kryeministrin Pedro sanches dhe kryeministrin Albin Kurti, Princin Alois të Lihtenshtajnit dhe ish-zëvendëspresidentin Al Gore. Diskutime konstruktive mbi temat aktuale që po e prekin Evropën dhe botën”, ka shkruar Pendarovski.

Continue Reading

Kosovë

Gruaja e lë foshnjën në ballkon dhe largohet, burri lajmëron policinë

Published

on

By

Gruaja e lë foshnjën në ballkon dhe largohet, burri lajmëron policinë

Një grua në Pejë ka lënë foshnjën e saj në ballkon dhe pa lajmëruar askënd ishte larguar.

Rastin në polici e ka lajmëruar bashkëshorti i saj.

Policia bën me dije përmes raportit se e dyshuara është arrestuar dhe pas intervistimit së bashku me foshnjën është liruar dhe ka shkuar ne shtëpinë prindërve deri sa të dalin para gjykatës.

Continue Reading

Kosovë

Qytetarët thonë se tërheqja e parave nga Trust-i është më e domosdoshme se kurrë

Published

on

Për disa qytetarë të anketuar nga Radio Evropa e Lirë, tërheqja e një shume parash nga Fondi i Kursimeve Pensionale të Kosovës do të ishte ndihmesë e madhe për të përballuar trendin e rritjes së çmimeve të konsumit.

“Të mbulojmë së paku diçka – atë që është shtrenjtuar”, thotë Gyltene Sedreni, e cila punon në një dyqan në Prishtinë.

“Për shkak të krizës që na ka kapluar – kështu ad hoc – [tërheqja e parave] është më e domosdoshme se kurrë”, thotë edhe Aida Humolli, shërbyese civile në administratën shtetërore të Kosovës.

Shaban Mustafa, nga Gjilani, i cili thotë se punon në një bankë, pajtohet se tërheqja e mjeteve është zgjidhje në këtë kohë, por shton se Qeveria e Kosovës duhet të gjejë më pas mënyra për t’i rimbursuar ato.

Krijimi i mundësive ligjore, që qytetarët e Kosovë të tërheqin deri në 30 për qind të kursimeve të tyre nga Fondi i Kursimeve Pensionale – apo siç njihet ndryshe Trusti – ka ditë që ka shkaktuar debat në Kosovë, me argumente për dhe kundër.

Propozimin e tillë e ka bërë më 9 mars subjekti më i madh opozitar, Partia Demokratike e Kosovës, përmes një projektligji të dorëzuar në Kuvendin e Kosovës.

Më 16 maj, kjo parti, bashkë me subjektin tjetër opozitar, Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës, kanë kërkuar nga Qeveria e Kosovës që sa më shpejt ta sjellë në Kuvend projektligjin për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Fondin e Kursimeve Pensionale.Arsyetimi i tyre ka qenë që t’iu ndihmohet qytetarëve të përballojnë rritjen e çmimeve të konsumit.

Abelard Tahiri, nga PDK-ja, tha të hënën se Komisioni për financa dhe transfere i Kuvendit të Kosovës pritet ta trajtojë projektligjin të martën, ndërsa javën e ardhshme, shtoi ai, mund të pritet shqyrtimi i tij në Kuvend.

Partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, por edhe Qeveria e Kosovës kanë thënë se nuk e përkrahin tërheqjen e mjeteve nga Trusti, me arsyetimin se kjo nuk i ndihmon kategoritë në nevojë, pasi që edhe vetë përqindja e fondit pensional të tyre është e ulët.

Ramosaj: Të ruhet dinjiteti i qytetarëve

Profesori i ekonomisë, Berim Ramosaj, thotë se propozimi për tërheqjen e përqindjes së caktuar të mjeteve të kursyera nga kontributdhënësit, nuk gjen mbështetje në argumente, as në aspektin politik e social dhe as në të drejtën qytetare.

Argumenti që është kundër kësaj nisme, sipas tij, është fakti se Trusti nuk është fond i kursimeve të qytetarëve, por është fond mirëbesimi.

Ai, shton Ramosaj, do të shërbejë për ruajtjen e dinjitetit të qytetarëve kontributpagues, pas moshës 65-vjeçare dhe daljes së tyre në pension.

“Kjo do të thotë sikur dikush të ndërhyjë te ti, që të stimulojë t’i shpenzosh paratë tua… Në qoftë se ka deputetë të tillë, të cilët dëshirojnë ta nxjerrin qytetarin e Kosovës si kontributdhënës nga investitori potencial – me ato mjete sado të nivelit të ulët – në konsumues të drejtpërdrejtë, [ata] nuk kanë të drejtë ta bëjnë një gjë të tillë, në kuptimin e ruajtjes së dinjitetit qytetar. Ndërsa, sa i përket të drejtës së tyre, si nismë në Parlament, ata gjithë ditën e kanë atë të drejtë”, thotë Ramosaj.

Limani: Tërheqja e mjeteve nga Trusti, shpatë me dy tehe

Por, mendim tjetër ka profesori i ekonomisë në pension, Musa Limani. Duke folur për Radion Evropa e Lirë, ai thotë se mjetet e Trustit janë mjete personale dhe individuale të punëtorëve dhe jo fond i përbashkët.

Marrë parasysh, sipas tij, nivelin e lartë të çmimeve dhe nivelin e ulët të pagave përballë këtyre çmimeve, Kuvendi “duhet të miratojë projektligjin për tërheqjen e mjeteve nga Trusti”.

Profesor Limani thotë se tërheqja e këtyre mjeteve nuk e zgjidh krizën ekonomike në vend, por mund ta zbusë situatën e vështirë ekonomike të disa qytetarëve.“Kjo është ‘shpatë me dy tehe’. Nuk e di se si ta quaj, por, sido që të jetë, unë jam për atë që të tërhiqen [mjetet nga Trusti]. Se sa do të jetë ajo përqindje, mund të merren vesh me Trustin, me Qeverinë dhe, normalisht, me sindikatën dhe punëtorët. Kur punëtorët t’i kërkojnë mjetet e tyre, unë mendoj se është e pajustifikueshme, në aspektin juridik dhe ekonomik, që të ndalohet tërheqja e këtyre mjeteve”, thotë Limani.

Ngritje e inflacionit

Në vitin 2020, pas krizës ekonomike që ka shkaktuar pandemia e koronavirusit, Kuvendi i Kosovës ka miratuar Ligjin për rimëkëmbjen ekonomike, që u ka mundësuar qytetarëve tërheqjen e 10 për qind të shumës së siguruar nga kursimet pensionale, gjatë kohës sa kanë punuar.

Procesi i tërheqjes së kësaj përqindjeje nga Trusti ka nisur nga fundi i dhjetorit të vitit 2020 dhe ka zgjatur deri në fillim të prillit të vitit 2021.

Sipas të dhënave të Fondit për Kursime Pensionale, asokohe janë tërhequr mbi 198 milionë euro nga 427,371 kontribues.

Depozitat në bankat e Kosovës, gjatë vitit 2021, kanë shënuar rritje prej 11 për qind. Një raport i Institutit GAP, me seli në Prishtinë, ka vlerësuar se në 40 për qind të kësaj rritjeje ka ndikuar tërheqja e kursimeve nga Trusti, të cilat janë deponuar në llogari private, por nuk janë shpenzuar menjëherë.

Të dhënat nga Agjencia e Statistikave të Kosovës thonë se norma vjetore e inflacionit, e matur në muajin mars të vitit 2022, në krahasim me marsin e vitit 2021, ka qenë 10 për qind.

Ndërkaq, norma e inflacionit e matur në muajin prill të vitit 2022, në krahasim me prillin e vitit 2021, ka qenë 11.2 për qind.

Më rëndë apo më lehtë se sa gjatë pandemisë?

Për situatën aktuale ekonomike të qytetarëve, ekspertët e ekonomisë japin vlerësime të ndryshme.

Ramosaj thotë se tërheqja eventuale e një përqindjeje minimale nga Trusti do të ishte e arsyeshme në situata emergjente, kur njerëzit nuk punojnë fare dhe nuk mund të lëvizin jashtë shtëpive të tyre, siç ka qenë rasti gjatë pandemisë së koronavirusit.

“Në situatën e tanishme pas-pandemike, faktikisht, mundësitë për të punuar, për t’u zhvilluar dhe mundësitë për t’u punësuar janë shumë më të mëdha. Dhe t’iu ofrohet njerëzve që mjetet e tyre, të cilat ata po i kursejnë – jo në kuptimin e kursimit të thjeshtë, por po i ndajnë si mjete të veçanta… Faktikisht, ato mjete janë garancia më e mirë për ta, bile për 10 vjet pas pensionit që të kenë një jetë minimalisht të dinjitetshme”, thotë Ramosaj.

Limani thotë se situata ekonomike e qytetarëve aktualisht është më e rëndë sesa gjatë pandemisë, e cila ka shpërthyer në mars të vitit 2020 dhe për gati dy vjet ka imponuar periudha të kohëpaskohshme izolimi.

Sipas Limanit, ngritja e çmimeve të artikujve jetësorë aktualisht është enorme.

“Një numër i konsiderueshëm i popullatës nuk është në gjendje ta përballojë këtë situatë, për arsye se buxheti familjar i tyre është i ulët. Edhe ata, të cilët punojnë, përballen me këtë problem, për arsye se pagat te ne janë të ulëta në krahasim me nivelin e çmimeve”, thotë Limani.

Paga mesatare bruto në Kosovë llogaritet të jetë rreth 460 euro, ndërsa rritje të çmimit kanë pësuar shumica e produkteve bazë, nisur nga buka deri te rryma.

Sipas propozimit të Partisë Demokratike të Kosovës, kontributpaguesit që kanë më pak se 10 mijë euro kursime pensionale, duhet ta kenë të drejtën e tërheqjes së 30 për qind të mjeteve.

Ata që kanë deri në 20 mijë euro – 25 për qind, nga 20 mijë deri 30 në mijë – 20 për qind. Për kontributpaguesit që kanë kursime pensionale në shumën prej 30 mijë eurosh – 15 për qind, dhe ata mbi 40 mijë euro – 10 për qind.

Continue Reading

Aktuale