Connect with us

Kulturë

Bakllavaja, historia e ëmbëlsirës së Bajramit

Published

on

Historia e bakllavës është shumë-ngjyrëshe si historia e tokave të Mesdheut dhe Lindjes së Mesme.

Besohet gjerësisht, se asirianët në rreth shekullit të 8-të, ishin njerëzit e parë që vendosën disa shtresa të bukës së hollë, me arra të copëtuara në mes atyre shtresave, shtuan pak mjaltë dhe e futën atë në furrat e tyre primitive me djegien e drurit.

Ky version i hershëm i njohur i bakllavës u pjek vetëm në raste të veçanta. Në fakt, bakllava historikisht konsiderohej një ushqim për të pasurin deri në mesin e shekullit të 19-të. Në Turqi, deri më sot mund të dëgjojmë një shprehje të përbashkët që përdoret shpesh nga të varfrit, , duke thënë: “Nuk jam i pasur aq sa të ha bakllavë dhe byrek çdo ditë”.

Detarët grekë dhe tregtarët që udhëtonin në lindje në Mesopotami shpejt zbuluan kënaqësitë e bakllavës. Ajo mahniti shqisat e tyre të shijes, kësisoj ata sollën recetën në Athinë.Kontributi më i madh i grekëve në zhvillimin e kësaj ëmbëlsire është krijimi i një teknike të brumit që e bëri të mundur që të rrokulliset aq hollë si një gjethe, në krahasim me pëlhurën e pjekur dhe me bukë të brumit asirian. Në fakt, emri “Phyllo” u krijua nga grekët, që do të thotë “fletë” në gjuhën greke.Prej shekullit të 18-të, nuk kishte asgjë të mirë mjaftueshëm për të shtuar shijen dhe cilësinë e përsosur të saj.

Kishte, megjithatë, disa modifikime në formësimin dhe në paraqitjen e bakllave në një tabaka për pjekje (të quajtur Sini), tradicionalisht u shtrua dhe u pre në sheshe apo trekëndësha, iu dha një “prekje franceze” në fund të shekullit të 18-të. Atëherë kur Perandoria filloi të hapte veten ndaj ndikimeve kulturore (dhe kulinare) perëndimore, drejtuesi i përgjithshëm (Kahyabasi) i Kuzhinës Imperial nuk humbi mundësinë që të punësojë Guillaume, një ish kuzhinier i pastave të Marie Antoinette, i cili në mërgim në pallatin turk pasi mësoi se si të piqte bakllava-në, krijoi teknikën e “kupolës” të prerjes dhe të palosjes së bakllavës, të cilat më pas u quajtën “Baklava Francaise” (Frenk Baklavasi) sipas kombësisë së krijuesit të saj.Historia e bakllavës zbulon se ajo erdhi nga Lindja e Largët ,edhe kështu, vende të ndryshme ofrojnë variacione të shijshme.

Marrë nga Periskopi

 

Continue Reading

Kulturë

Ndërron jetë poeti Xhevdet Bajraj

Published

on

Ka ndërruar jetë poeti dhe profesori universitar, Xhevdet Bajraj.

Për kalimin në amshim të poetit nga Rahoveci, ka njoftuar vëllai i tij, Fadil Bajraj.

“Njoftim mortor: sot pas një sëmundje të shkurtër ndërroi jetë vëllai im Xhevdet Bajraj. Për datën e varrimit ju lajmërojmë në ditët në vijim”, ka shkruar ai.

Xhevdet Bajraj ishte poet dhe përkthyes. Ai ka marrë disa çmime letrare kombëtare dhe ndërkombëtare.

Poezia e tij krahas përfshirjes nëpër antologji të ndryshme në gjuhën shqipe, spanjolle, serbe dhe angleze, është përkthyer në disa gjuhë të huaja.

Në Meksiko Siti (Meksikë) jetonte nga viti 1999, ku shkoi me bursën e Parlamentit Ndërkombëtar të Shkrimtarëve.

Kishte nënshtetësi Meksikane dhe nga viti 2002 punonte si profesor në Akademinë e Krijimtarisë Letrare në Universidad Autónoma de la Ciudad de México (UACM), ku ligjëronte disa lëndë mbi poezinë. Që nga viti 2016 mirrte bursë nga Sistemi Kombëtar i Krijimtarisë Artistike (meksikane).

Continue Reading

Kulturë

Lajm i mirë për fasnat e “Joker”

Published

on

Zyrtarisht është konfirmuar lajmi për vazhdimin e filmit “Joker”.

Lajmin e ka bërë të ditur regjisori Todd Phillips i cili ka zbuluar se titulli për vazhdimin do të jetë Joker: Folie à Deux.

Phillips, i cili drejtoi dhe shkroi filmin e parë Joker me Joaquin Phoenix, po bashkohet sërish me bashkë-skenarin Scott Silver në vazhdim.

Ai ndau kopertinën e kuqe të skenarit në faqen e tij në Instagram.

Ndërsa asnjë detaj i komplotit të vazhdimit nuk u zbulua nga Phillips, nëntitulli në frëngjisht i filmit në përgjithësi përkthehet si “çmenduri për dy” dhe mund të nënkuptojë një mashtrim të përbashkët midis dy njerëzve.

Disa media kanë sugjeruar që kjo mund të sjellë një paraqitje nga partnerja e Joker-it, Harley Quinn, një personazh i luajtur më parë nga Margot Robbie – përballë versionit të Xhokerit të Jared Leto – në “Suicide Squad” të 2016-ës.

Continue Reading

Kulturë

“Mjekimi” – Shuplakë institucioneve të shëndetit mendor

Published

on

By

“Mjekimi” – Shuplakë institucioneve të shëndetit mendor

Me tekst të Endal Walsh, e regji të Qazmedin Nuredini, mbrëmë Teatri Ultra dha premierën e shfaqjes “Mjekimi”, në Shtëpinë e Kulturës në Kumanovë, shkruan Alsat.

Me një lojë brilante të aktorëve: Shkëlqim Islami, Faton Ibrahimi, Sefedin Shabana dhe Qazim Ameti-bateri, kjo shfaqje solli para audiencës një kritikë të ashpër ndaj institucioneve tona të shëndetit mendor dhe në mbarë botën.

“Mjekimi” – është një shfaqje absurdi që mjegullon kufirin midis kastit dhe audiencës, një meditim qesharak dhe prekës se si trajtohen ata që ne i quajmë “të sëmurë mendor”.

Shfaqja u mirëprit nga audienca që ishin në numër mjaft të madh, derisa më 30 maj pritet ta ketë reprizën e parë, para një rrugëtimi të gjatë nëpër festivale të shumta që e presin këtë shfaqje./ Alsat.mk

Continue Reading

Aktuale