Connect with us

Kulturë

Letër e padërguar

Published

on

Nga Ilir Magjistari

 

Lërmë!

I kujton guriçkat që hidhnim mbi liqen? Më thoje: – Sa herë hedh një guriçke, shpreh një dëshirë. Unë qeshja. -Pse qesh? -Sepse po të jetë për dëshira … unë e mbush të gjithë liqenin me guriçka. Dhe prapë nuk mjaftojnë! A nuk e kupton se sa herë të flas e të shkruaj kam nevojë për ty? Kam nevojë të jem mirë, të thur ëndrrat më të bukura që i di vetëm unë? Lërmë vetëm pak çaste të marr kurajon e të mbyll sytë afër të tuve … Dhe të bindesh që qepallat do t’i bëj të tejdukshme e prapë do shoh si fle, si përpëlitesh mes ëndrrave, do dëgjoj fjalë të pakuptimta e do qesh aq mirësisht e lumturisht, sa vetëm unë e di. Lërmë të të puth ëmbël siç di unë, të nuhas lëkurën tënde që të vesh atë mish të bukur që më zileps. Plotësomi dëshirat e brishta!

Lërmë të mbështes kokën mbi gjoksin tënd të mrekullueshëm ku zgjerohet qielli im i endërt. Lërmë e lërmë të të jetoj, qoftë edhe pak çaste sado pamjaftushmërisht të jenë për mua te çdo ditë që ndjej se jetoj. Lërmë të marr frymë nga e jotja, e besomë se do të ta kthej, po po, do të ta kthej ditën kur shpirtërisht do jesh në rrëfimin e fundit. Depozitoje tek unë dhe kujtoma si një kredi të pashlyer nëse dyshon se do ta harroj. Lërmë të ta prek kokën, të t’i kreh flokët me gishta, lërmë të të puth siç dua unë, kudo. Lërmë të shijoj lagështinë e gojës tënde, puthjeve të pambarimta, të puth qafën mjellmore që zbardh ujërave të liqenit që bën sikur fle e nuk zgjohet as nga goditjet me gur … Nëm pak nga vetja … e do ta të ta kthej sërish. Do ndihem ti e do ndihesh unë.

Nëm pra nëm … e do të të bekoj çdo gjë tënden, do t’i vesh me shpirtin tim të dlirë e do ta shohësh sa e bukur do bëhesh. … Lërmë të të shoh kur nisesh për diku, e të të fsheh këpucët para se të dalësh. Lërmë të të gudulis sapo ke mbyllur sytë e të qeshësh ëndrrave të blerta. Lërmë të pi kafene nga filxhani yt, aty ku ka gjurmë të kuqe nga përkëdhelja e buzëve të kuqe. Pastaj ti ma vure dorën mbi dorë: -Po, i dashur. Do të të lë! Po jo pa kushte. Dua të më lejosh edhe ti të fle nga ana jote, mbi jastëkun tënd e të ndjej aromën erëmirë të lëngjeve jetësore të trupit tënd. Lërmë edhe ti të mësoj se si dashurohet e mësomë të bëj dashuri … Lërmë të hidhem, të vritem, të ngrihem vetë … E dua këtë vuajtje të ëmbël që më bën të jetoj. Bëj të jem e vetme qofte edhe për pak, vetëm për kohën që do më duhet të të tregoj gruan që jam.Ti do perfekten, ti do të paqenën përderisa shpreson tek ëndrra.

Unë nuk jam perfekte sigurisht. Une jam plot gabime vese, ajo që sa herë të ka bërë të ndjesh netëve dhimbjen e paqte të një dashurie. E di, sa here këpus sikletshëm thonjtë me duar sepse kam frikë natën që afrohet. E di që shpesh gaboj ne te shkruar. E di që nxitoj nga makthet kur ha e pi dhe mbytem në kollë të panevojshme. E di që fle nën grindje të pamata e përpëlitje shpirti. Qaj shpejt për hiçgjë, edhe flokët mbaj mbi kokë mërzitshëm dhe vetëm prania jote me jeton brendinë e shkarravitur pa lidhje. Po po, unë jam ajo, qesh e hidhërohem si fëmijë, urrej këpucët e ikjeve, bezdisem nga çorapet.

Urrej ato çingla pranguese si hajmali të pafata, unazën në gishtin e mesit, byzylykun e lëkurtë, varësen shumëxixëshe në qafe. Oh … asnjë fat s’më kanë sjellë! E vetmja ditë kur nuk i vura, ishte dita që të njoha ty. Jam unë që pi kafe pa sheqer, e po u fiksova në një këngë e dëgjoj qindra herë si manjake autorësh. Ta dish, dollapi im është vetëm me rroba të zeza, jo për modë, por tashmë, unë di të dalloj edhe nëngjyrat e saj … E sheh sa defekte kam?! Lërmë pra edhe ti, të të shoh, të të dua!

Bëmë të mendoj se ti je, e je vetëm për mua aq sa të ndërtoj një kujtim të bukur siç do ti …! Jam unë që grindem me veten, mbarsem, lind e abortoj sa e sa herë brenda natës e mëngjeset nuk i dua më të trishta duke parë mbetje ëndrrash të vdekura. Sepse … më duket të jemi në brigje që nuk do të mund të bashkohen kurrë … as me urën e ëndrrës. I dashur … vazhdojmë hedhim guriçka mbi liqen?

Continue Reading

Kulturë

Në gjurmët e mbretit të Epirit

Published

on

By

Në gjurmët e mbretit të Epirit

Nga Brixhilda Xhuraj

Prej dy javësh, vëmendja e arkeologëve shqiptarë dhe italianë është zhvendosur në qytetin e gurtë jugor, në Gjirokastër.

Pas disa vitesh ndërprerjeje, në dy site arkeologjike, kanë nisur gërmimet e specialistëve.

Një bashkëpunim mes Universitetit italian të Macerat-ës (UniMc), nën drejtimin e Roberto Perna-s, dhe Institutit të Arkeologjisë në Tiranë, me në krye Belisa Mukën, arkeologë dhe specialistë nga të dyja vendet po punojnë për të gjetur zbulime të reja.

Në një prononcim për Albanian Post, Muka ka shpjeguar se procesi i gërmimeve do të jetë “edhe për dy javë të tjera”.

Ajo thotë se gërmime po kryhen në Antigone, në dy sitet arkeologjike Hadrianopol dhe Paleokastër, në kuadër të projektit “Lugina e Drinosit”.

Hulumtimet financohen nga Programi i Kërkimeve Arkeologjike të Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe gëzojnë mbështetjen organizative të Bashkisë Gjirokastër dhe Drejtorisë Rajonale të Monumenteve të Gjirokastrës.

Ndryshe nga paraardhësit e tij, ky projekt synon të aplikojë në Shqipëri modelin më të fundit të menaxhimit të Parqeve arkeologjike.

Ai ka gjetur aplikim në provincën e Macerat-ës, por tanimë do të gjejë shtrirje edhe në të gjithë zonën e Adriatikut.

Kjo duke filluar me Greqinë, Kroacinë, Slloveninë, Serbinë, Italinë dhe Shqipërinë.

Tanimë hulumtimet arkeologjikë do të kryhen nëpërmjet dronëve, skanerëve lazer dhe rindërtimeve 3D.

Gjatë ditës së parë të gërmimeve, profesori italian Perna, bëri me dije se gërmimet arkeologjike të këtij viti kanë nisur në tri hapësira: Palokastër, gërmimet gjeofizike në Hadrianopoli, dhe si risi e misionit të këtij viti janë gërmimet në Parkun Arkeologjik të Antigonesë.

Antigonea u ndërtua në shekullin e III p.e.s. dhe “mbijetoi për rreth 150 vite”.

Emri dëshmon se ai duhet të jetë themeluar nga mbreti Pirro rreth vitit 290 p.e.s. për nder të gruas së tij Antigonesë, bija e mbretit Ptoleme të Egjiptit.

Një ekip nga Universiteti i Camerino, i drejtuar nga Antonio Schettino dhe i përfshirë në mision, po kryen hetime gjeofizike në Hadrianopolis, një qytet romak i studiuar nga tashmë nga UniMc që nga viti 2006.

Gjatë të njëjtës periudhë, arkeologët e UniMc, në bashkëpunim me profesorët Barbara Fidanza dhe Eleonora Cutrini, arkitektët Corrado Gamberoni dhe Ilenia Pierantoni, dhe me restauruesin Giuseppe Mantella do të vazhdojnë gjithashtu përpunimin e “Hartimit dhe zbatimit të Planeve të Menaxhimit” në këtë projekt.

Këtë vit kërkimet synojnë edhe identifikimin e teatrit.

Lugina e Drinos është vlerësuar nga specialistët si një nga mrekullitë arkeologjike të Shqipërisë, pasi aty ndodhen 15 kala e mbi dhjetë site.

Për këtë arsye, ajo është pjesë e UNESCO-s.

Gjetjet e reja do të hedhin dritë për disa periudha historike, duke e kthyer Luginën në një destinacion të rëndësishëm kulturor-turistik. /Albanianpost.com

 

Continue Reading

Kulturë

Ja kush është Abdulrazak Gurnah, fituesi i çmimit “Nobel” për Letërsi

Published

on

Shkrimtari Abdulrazak Gurnah, me origjinë nga Zanzibari i Tanzanisë është shpallur fituesi i çmimit “Nobel” për letërsi këtë vit nga Akademia Suedeze.

Komiteti i “Nobel”-it i Akademisë Suedeze vlerësoi kontributin letrarë të Gurnah në trajtimin e temave të refugjatëve, pasojave të kolonializimit, postkolonializimit.

Nobelisti Gurnah pak ose aspak i njohur për audiencën shqiptare, ka shkruar dhjetëra romane e tregime përmes së cilave trajtohet fati i refugjatëve, sidomos afrikanë përballë kulturave edhe paragjykimet nga më të ndryshme.

Gurnah u bë i njohur si shkrimtar në Britaninë e Madhe ku edhe jeton që nga viti 1960.

“Çmimi ‘Nobel’ për 2021 i jepet romancierit Abdulrazak Gurnah, për depërtimin e tij të pa kompromis, thellimin e pa kompromis dhe emocional në efektet e kolonializmit dhe fatit të refugjatëve në hendekun mes kulturave dhe kontinenteve”, thuhet në njoftimin e Akademisë Suedeze.

Romanet e tij tërhiqen nga përshkrimet stereotipie dhe na hapin shikimin drejt një Afrike Lindore të larmishme kulturore, të panjohur për shumë në pjesë të tjera të botës.

“Në universin letrar të Gurnah, gjithçka po ndryshon – kujtimet, emrat, identitetet. Kjo ndoshta sepse projekti i tij nuk mund të arrijë përfundimin në asnjë kuptim përfundimtar. Një eksplorim i pafund i nxitur nga pasioni intelektual është i pranishëm në të gjithë librat e tij dhe po aq i spikatur tani, në Afterlives, si kur filloi të shkruante si një refugjat 21-vjeçar”, thuhet ndër të tjerash në njoftimin e Komitetit të “Nobel”-it të Akademisë Suedeze.

Veprat e tij, “Paradise”, “By the sea”, “Dottie”, “The Last Gift”, por edhe veprat tjera sillen rreth fatit të refugjatëve.

Nobelisti Abdulrazak Gurnah ka lindi në vitin 1948 në ishullin Zanzibar të Tanzanisë. Aty jetoni deri në moshën 18 vjeçare, derisa në viti 1960 u vendos si refugjat në Britaninë e Madhe.

Për shkak të zhvillimeve politike në Tanzani, Guurnah jetoi larg vendlindjes pa mundësi kthimi për shumë vjet. Gjë e zëvendësoi me përshkrimet e mrekullueshme në librat e tij.

Gurnah punoi si profesor i Letërsive angleze dhe postkoloniale në Universitetin e Kent në Canterbury.

Vitin e kaluar çmimin “Nobel” e mori shkrimtarja amerikane Louise Glück.

Që nga 1901 e deri më sot këtë çmim e kanë marrë 114 persona.

Në garë për këtë çmime edhe këtë viti ishte shkrimtari Ismail Kadare që ishte nominuar nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë./Kallxo/

Continue Reading

Kulturë

Edhe këtë vit nuk do të ketë ceremoni për ndarjen e çmimeve Nobel

Published

on

Nuk do të ketë asnjë ceremoni në Stokholm këtë vit dhe medaljet do t`i shkojnë në shtëpi të gjithë fituesve. Ky është vendimi i marrë për të dytin vit radhazi, si pasojë e kufizimeve të Covid-19. Edhe këtë herë, si vitin e kaluar, festa do të bëhet online, nga kompjuteri.

“Mendojmë se të gjithë do të donin që pandemia Covid-19 të kishte mbaruar, por nuk kemi mbërritur ende në këtë pikë”, thuhet në deklaratën zyrtare të Fondacionit Nobel.

Organizatorët shtojnë se shpresojnë të mbajnë një ceremoni të vogël, pavarësisht se laureatët nuk do jenë të pranishëm dhe atë ta transmetojnë live. Kjo është ende në diskutim. Çmimet Nobel të këtij viti, të dhëna për arritjet në mjekësi, fizikë, kimi, letërsi, paqe dhe ekonomi, do të shpallen nga 4 tetori deri më 11.

Continue Reading

Aktuale