Connect with us

Bota

BE në rrugë për rigjetje të vullnetit politik për të vepruar të bashkuar

Published

on

Që nga viti 2015, politika evropiane ka dhënë shpesh përshtypjen e kalimit nga shiu në breshër, për shkak të forcave përçarëse dhe populiste në rritje. “Oreksi” për një bashkëpunim më të madh midis vendeve, është dukur në ndonjë rast sikur nuk ekziston, përveçse në aspiratat e forta por të izoluara të presidentit francez, Emanuel Makron.

Por kjo prirje duket se po rikthehet. Sfidat me të cilat përballet Evropa nuk janë zvogëluar, por kontinenti po ndihet sot më i fortë për t’u marrë me to. Muajt ​​e fundit, kanë sjellë më shumë se sa disa arsye për të pasur shpresë. Në nivelin kombëtar, zgjedhjet në Sllovaki, Finlandë, Danimarkë dhe Spanjë kanë sjellë në pushtet qeveritë e moderuara pro-evropiane.

Kohët e fundit, populistët në Greqi pësuan një disfatë të rëndë, ku partia e ekstremit të majtë Syriza u mund në zgjedhjet e javës së kaluar, ndërsa neo-nazistët e Agimit të Artë mbetën tërësisht jashtë parlamentit. Ndërkohë në Itali, një ribalancim i pushtetit brenda koalicionit populist, ka sjellë një qëndrim më pajtues nga qeveria italiane, lidhur me politikën fiskale.

Në nivelin e BE-së, rritja e pritshme e partive populiste në zgjedhjet për Parlamentin Evropian ishte më e vogël nga parashikimet paraprake, dhe surpriza më e madhe ishte rritja e mbështetjes ndaj partive të gjelbra, që janë pro-integrimit evropian.

Megjithë një balancë sfiduese të forcave politike, udhëheqësit e Bashkimit Evropian, arritën më shpejt sesa pritej një konsensus mbi shpërndarjen e posteve më të larta drejtuese të unionit. Ata u përpoqën shumë gjatë këtij procesi, çka sugjeron se u intereson shumë mirëqënia e BE-së.

Por edhe debatet që ndodhën, i dhanë shtysë ideve për të korrigjuar të metat e para nga shumë njerëz, në procesin e përzgjedhjes së të ashtuquajturit ‘Spitzenkandidaten’, kandidatit kryesor, duke sugjeruar formula të reja si përdorimi i listave transnacionale në zgjedhjet e ardhshme të vitit 2024.

Më e rëndësishmja:rezultati i këtij procesi, ishte që BE-ja do të ketë në krye një ekip politikbërësish me përvojë, të përgjegjsshëm dhe pro-integrimit për Komisionin Evropian, Këshillin Europian, politikën e jashtme të BE dhe veçanërisht Bankën Qëndrore Evropian, që do të drejtohet nga Kristin Lagard, e cila është e angazhuar për të mbrojtur monedhën e përbashkët, euron.

Gjithsesi, mbeten edhe një numër sfidash për t’u zgjidhur. Veçanërisht, pjesë të rëndësishme të ekonomisë së BE-së, duket se kanë mbetur pas në kohë. Industria evropiane e makinave, po përpiqet t’i përshtatet kërkesave të reja nga rregullaret dhe konsumatorët, për makina më ekologjike, dhe me çmime më ekonomike.

Sektori i saj i teknologjisë, përbën vetëm një pjesë të vogël në një histori globale të shkruar kryessht nga SHBA-ja dhe Kina, veçanërisht për segmentin më të shpejtë në rritje të platformave të komunikimit. Tregjet e saj të kapitalit, jashtë Britanisë së Madhe, janë të vogla dhe sektori i tij bankar mbetet i sfiduar, dhe i paaftë të konkurrojë me homologet e saj amerikane. Arkitektura e Bashkimit Monetar Evropian, ka ende të meta dhe është ende jo e plotë.

Bota është shndërruar në një vend më pak mikpritës për Evropën, meqënëse SHBA-ja po i largohet rendit botëror shumëpalësh të bazuar në rregulla, të ngritur pas Luftës së Dytë Botërore. Ajo po përballet me kërcënimin e tarifave tregtare shtesë nga SHBA-ja mbi eksportet e saj, si dhe sfidën e të përshtaturit me një ndryshim të raporteve tregtare SHBA-Kinë, një lloj zinxhiri furnizues, ku ajo është një pjesë përbërëse.

Ndërkohë, Evropa po zbulon se mbështetja tek mallrat e siguruara nga SHBA, si dollari dhe sistemi i tij financiar, i shkakton kufizime të mëdha aftësisë së saj për të pasur një politikë të jashtme të pavarur. Dhe kjo është parë gjatë mosmarrëveshjes më të fundit Bruksel-Uashington, rreth mënyrës sesi duhet trajtuar Irani.

Mbi të gjitha, Britania e Madhe do të ketë shumë shpejt një kryeministër të ri, që është i hapur të realizojë një Brexit pa marrëveshje , duke shkaktuar kësisoj një divorc të ashpër me BE-në. Tek e fundit, kur Evropa vepron e bashkuar, ajo ka mundësi të ndjekë axhendën e vet, siç e kanë treguar edhe çështje të tilla si ndryshimet klimatike, rregullimi mbi veprimtarinë e kompanive të teknologjisë, dhe tregtia ndërkombëtare.

Marrëveshjet që Bashkimi Europian ka nënshkruar kohët e fundit me Japoninë dhe unionin doganor të Amerikës së Jugut, Mercosur, krijojnë dy nga zonat më të mëdha të tregtisë së lirë në botë. Evropa zotëron pra mjetet për të kapërcyer sfidat e saj. Zhvillimet e fundit politike, sugjerojnë se ajo mund të ketë edhe vullnetin për ta bërë këtë.

 

BURIMI: FINANCIAL TIMES

Continue Reading

Bota

Gratë afgane: Preferojmë të vdesim sesa të jetojmë si skllave

Published

on

Banorët lokalë thonë se protesta që u mbajt në Kabul më 21 tetor tregon rritjen e dëshpërimit të grave afgane, të drejtat e të cilave janë hequr që prej se talibanët, islamistët e linjës së ashpër, morën pushtetin më 15 gusht 2021.

Fotografitë e bëra më 21 tetor nga disa agjenci të lajmeve shfaqin protestën në Kabul që përfundoi në dhunë teksa talibanët ndaluan gratë marshuese dhe sulmuan gazetarët që po e përcillnin këtë ngjarje.

Një gazetare në Kabul, emri i së cilës nuk do të bëhet publik për shkaqe sigurie, thotë për Radion Evropa e Lirë se në protesta e 21 tetorit është shenjë se gratë shumë shpejt po i humbasin mundësitë pasi talibanët ua hoqën liritë.

“Disa familje nuk kanë djem dhe babi i tyre ose është i dobët me shëndet ose kanë humbur bashkëshortët e tyre në sulmet vetëvrasëse me bomba”, shpjegon ajo. “Disa gra kanë mbi supe përgjegjësinë për familjet e tyre”.

Vajzat në shkolla të mesme kanë mbetur pa shkuar në shkollë për më shumë se një muaj dhe shumë gra janë ndaluar që të kthehen në punë që prej se talibanët morën kontrollin e Afganistanit në mesin e muajit gusht.

“Edhe pse ato e dinë që protesta është një rrezik i madh, gratë nuk kanë zgjidhje tjetër”, thotë gazetarja nga Kabuli.

“Sepse ato nuk mund t’i shohin familjet e tyre teksa vuajnë, prandaj mundësia e vetme është që të ndërmarrin veprime edhe nëse kjo nënkupton që talibanët mund t’i eliminojnë ato. Sepse gratë veçse kanë humbur ato që i kanë pasur, siç është puna e qasja në arsim. Tani, ato nuk kanë asgjë tjetër dhe duan që t’i tregojnë botës se nuk do të qëndrojnë të heshtura”.

Marshi i grave u lejua të vazhdojë për rreth 90 minuta para se talibanët të nisnin të sulmonin gazetarët që po e përcillnin këtë ngjarje.

Një tjetër banor lokal i Kabulit, që ndoqi protestën përmes platformave online, thotë për Radion Evropa e Lirë se kur anëtarët e talibanëve sulmuan mediat ata përdorën gjuhë të ashpër, eksplicite teksa ndoqën dhe rrahën gazetarët.

Ai thotë se atmosfera në kryeqytetin afgan është një atmosferë e zymtë që prej se talibanët kanë filluar shtypjen në rrugë, madje duke mos kursyer as fëmijët. Më 22 tetor, sipas tij, talibanët sulmuan tre djem që po luanin lojën mjaft popullore në telefona mobil PlayerUnknown’s Battlegrounds, duke i goditur fëmijët me shuplaka dhe duke ua marrë telefonat. Sipas talibanëve, kjo lojë është “haram” apo e ndaluar sipas Islamit.

Një prej organizatoreve të protestës, Zahra Mohammadi, i tha agjencisë AFP se “mesazhi im për të gjitha gratë dhe vajzat është ky: Mos u frikësoni nga talibanët, edhe nëse familja nuk iu lejon që të dilni nga shtëpia. Mos u frikësoni. Dilni, sakrifikoni, luftoni për të drejtat e juaja”.

“Kësaj radhe, gratë preferojnë të vdesin sesa të jetojnë si sllave apo të burgosura”, thotë për Radion Evropa e Lirë një grua nga Kabuli, duke shtuar se “kur e shoh këtë protestë jam vërtetë e lumtur sepse e shoh që nëse familja ime ka nevojë për ndihmën time, dhe unë jam një grua e re që jam në gjendje t’iu ndihmojë, prandaj unë thjesht nuk do të ulem dhe të shoh babanë tim që është i vjetër teksa vdes apo nënën time të vuaj. Jam e sigurt se do të ngrihem, edhe nëse ata do të më vrasin”./REL/

Continue Reading

Bota

Pas grusht shtetit, shpallet gjendja e jashtëzakonshme në Sudan!

Published

on

Kreu i Këshillit të Sovranitetit të Sudanit, gjenerali Abdel Fattah al-Burhan, njoftoi shpërbërjen e këshillit dhe qeverisë dhe shpalli gjendjen e jashtëzakonshme.

Duke folur në televizionin shtetëror, al-Burhan njoftoi se zgjedhjet do të mbahen në 2023, ashtu siç është planifikuar më parë.

Të hënën herët në mëngjes një grup zyrtarësh ushtarakë sudanezë arrestuan Kryeministrin Abdullah Hamduk dhe liderët e partive që janë partnere të qeverisë së koalicionit.

Pas arrestimit të udhëheqësve të koalicionit qeverisës në disa lagje të kryeqytetit Hartum shpërthyen protestat. Demonstruesit dogjën goma dhe bllokuan rrugët.

Ministria sudaneze e Informacionit njoftoi se disa nga anëtarët e Këshillit të Sovranitetit dhe disa ministra të qeverisë kalimtare ishin arrestuar nga forcat ushtarake.

Ministria e Informacionit bëri me dije gjithashtu se forcat ushtarake bastisën qendrën e radios dhe televizionit që ndodhet në lagjen Umdurman të kryeqytetit Hartum dhe arrestuan shumë punonjës.

“Forcat ushtarake bastisën selinë e radiotelevizionit në Umdurman dhe arrestuan shumë punonjës”, thuhet në deklaratën me shkrim të Ministrisë.

Sipas të njëjtës deklaratë, kryeministri sudanez Abdullah Hamduk, i cili mbahet në arrest shtëpie, i bëri thirrje popullit të dalë në rrugë për të mbrojtur revolucionin e tyre në mënyrë paqësore.

Nga ana tjetër, pritet që kryetari i Këshillit të Sovranitetit, Abdulfettah al-Burhan të bëjë një deklaratë për zhvillimet e fundit.

Partitë politike sudaneze bënë thirrje për mosbindje civile pas përpjekjes për grusht shteti, ndërsa Unioni Sudanez i Dhomave Profesionale u bëri thirrje njerëzve të dalin në rrugë.

Pas mobilizimit ushtarak në vend ka ndërprerje të internetit dhe telefonit.

Continue Reading

Bota

Varfëria ekstreme shtyn familjen afgane ta shesë foshnjën për 500 dollarë

Published

on

By

Varfëria ekstreme shtyn familjen afgane ta shesë foshnjën për 500 dollarë

Afganistani po përballet me krizën më të madhe humanitare në botë. Në këtë shtet gjendja është bërë alarmante veçanërisht pasi talebanët kanë marrë kontrollin në gusht.

Fondet ndërkombëtare që i japin shtytje ekonomisë së brishtë në Afganistan janë ndaluar, ndërsa bota po debaton se si të merret me regjimin tabelan, raporton BBC.

Kombet e Bashkuara kanë lëshuar një paralajmërim të rëndë, se miliona do të vdesin në Afganistan nëse ndihmat nuk arrijnë në vend.

Një familje në Afganistan për BBC ka treguar se si është dashur ta shesë foshnjën për shkak të varfërisë ekstreme. Pasi po vdesin nga mungesa e ushqimit.

“Fëmijët e tjerë po vdesin nga uria, kështu që u desh ta shisnim vajzën. Si të mos jem e trishtuar? Është vajza ime. Uroj të mos isha e detyruar të bëja këtë”, ka thënë nëna e vajzës.

Ndërkohë babai i saj ka thënë se nuk po kanë fare ushqim dhe se është i detyruar ta bënte.
Personi që bleu vajzën i ka paguar atij më tepër se gjysmën e 500 dollarëve. Vajza do të qëndrojë te familja derisa të jetë në gjendje të ecë. Personi që e bleu i ka thënë familjes se vajza e vogël kur të rritet do të martohet me një nga fëmijët e tij.

Gazetarja e BBC-së ka treguar se si ka parë edhe raste tjera në Afganistan ku varfëria ka detyruar familjet që t’i shesin fëmijët. Madje ajo ka treguar se një person i është afruar asaj dhe e ka pyetur nëse dëshiron ta blejë një fëmijë.

Video

Continue Reading

Aktuale